Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Aspiryna - prawie na wszystko

Aspiryna znana już była w starożytności - grecki lekarz Hipokrates stosował wywar z liści wierzby zawierający kwas acetylosalicylowy (aspirynę) do łagodzenia bolów porodowych. Aspirynę można zażywać niemal na kilkanaście dolegliwości, a wciąż naukowcy prowadzą badania nad nowymi zastosowaniami.

Krótka historia aspiryny

Jak już napisałam historia aspiryny sięga starozytności, V i IV wieku p.n.e. Jednak dopiero w osiemnastym wieku włoski chemik Pivia wyizolował czynny składnik preparatów wierzbowych i nazwał go kwasem salicylowym (nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy wierzby). Lek ten był wówczas bardzo drogi, niedobry w smaku i powodował bóle brzucha.

Dzięki prowadzonym badaniom udało się usunąć te wady i wyizolowano czysty składnik działający - kwas acetylosalicylowy. Opracowano również chemiczna syntezę, co w znaczny sposób obnizyło koszty produkcji. W roku 1899 niemiecki chemik z firmy Bayer, Feliks Hoffman, wpisał do rejestru Urzędu Patentowego w Berlinie nowy lek o nazwie "Aspirin".

Zastosowanie aspiryny

  • W organizmie człowieka w każdej komórce bezustannie zachodzą różne procesy biologiczne. Kiedy dochodzi do uszkodzenia uwalnia się jeden z nienasyconych kwasów tłuszczowych - arachidonowy. Za pomocą enzymy cyklooksygenowego jest przekształcany w prostaglandyny. Są to substancje biorące udział między innymi w przekazywaniu bodźców bólowych, powstawaniu stanów zapalnych i gorączki. Zaletą kwasu acetylosalicolowego jest to, że potrafi zahamować działanie cyklooksygenazy, a tym samym zatrzymuje uwalnianie prostaglandyn. Dlatego też tak doskonale sprawdza się jako śrpodek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny.
  • Aspiryna zażywana w niewielkich dawkach zmniejsza krzepliwość krwi. Przyjmowana regularnie hamuje powstawanie zakrzepów, które mogą zamknąć światło tętnicy. Tym samym obniża ryzyko zawału serca, a także prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepowych udarów mózgu.

  • W leczeniu raka podczas radioterapii dochodzi do uszkodzenia tkanek i pośrednio do nadprodukcji prostaglandyn, które osłabiają układ odpornościowy w walce z komórkami rakowymi. I tu na pomoc przychodzi aspiryna. Zatrzymuje ten proces i przywraca prawidłowy tryb pracy układu odpornościowego.

  • U wielu kobiet w okresie ciąży dochodzi do wzrostu ciśnienia tętniczego i wystąpienia tzw. stanu przedrzucawkowego, niebezpiecznego dla matki i dziecka. Dzięki aspirynie przywraca się zachwianą równowagę między różnymi rodzajami prostaglandyn, zapobiegając nieszczęściu. W okresie ciąży groźny jest też wirus cytomegalii, który uszkadza słuch dziecka. Kwas acetylosalicylowy hamuje wytwarzanie prostaglandyny E2, która pomaga namnażać się temu wirusowi.

  • U chorych na cukrzycę często dochodzi do powikłań cukrzycowych - zarastanie drobnych naczyń siatkówki oka, nerek oraz wieńcowych i kończyn dolnych. Zagrożenie to można zmniejszyć aż o 50% przyjmując przez rok aspirynę.

  • Zażywanie aspiryny po zabiegach chirurgicznych zmniejsza o połowę powikłania pooperacyjne w postaci zakrzepicy żylnej oraz zatorów płucnych. Również o tyle samo zmniejsza się niebezpieczeństwo zamknięcia naczynia krwionośnego, które zostało wszczepione przy tzw.by -passach.

  • Aspiryna znajduje zastosowanie w leczeniu sepsy gronkowcowej, wobec której bezradne okazują się nawet bardzo drogie antybiotyki.

  • Badania naukowe wykazały, że u kobiet, które przez 10 lat zażywały dwa razy dziennie po 150mg aspiryny, ryzyko zachorowania na raka piersi zmniejszyło się prawie o 30%. Prowadzone są również badania nad wpływem aspiryny na inne nowotwory. Wyniki tych badań są bardzo obiecujące. Wykazują, że aż o 70% zmniejsza się ryzyko zachorowania na raka jajnika, o 40% raka trzuski i kikanaście procent w przypadku raka płuc.

  • Bardzo obiecujące są doniesienia dotyczące profilaktycznego leczenia w przypadku białaczki. Ryzyko zachorowania zmniejsza się o połowę przy stosowaniu aspiryny dwa razy na tydzień.

  • Aspirynę powinny zażywać osoby po 65 roku życia. Zmniejsza się przez to ryzyko zachorowania na Alzheimera i Parkinsona.

Naukowcy nie powiedzieli jeszcze ostatniego słowa jeśli chodzi o zastosowanie aspiryny w różnych dolegliwościach.

Skutki uboczne

Aspiryna jak każdy lek ma działanie dobroczynne, ale również powoduje skutki uboczne. Obecnie coraz więcej nadużywamy środków przeciwbólowych dostępnych bez recepty. Niekiedy np.przy bólu głowy wystarczyłoby się położyć i odpocząć, a nie łykać kolejnej dawki leków.

  • Nie dla dzieci

Aspiryny nie powinno się podawać dzieciom do 12 roku życia - zwłaszcza przy grypie i ospie wietrznej. Może to spowodować poważne zaburzenia neurologiczne, które mogą kończyć się nawet zgonem wystapienie zespołu Reye'a.

  • Uwaga za zbyt duże dawki

Zażywanie aspiryny w zbyt dużych dawkach może być przyczna powstawania nadżerek i wrzodów żołądka, wystąpienia napadu astmy, śródmiąższowego zapalenia nerek i wątroby. Najwięksżą popularnością cieszy się aspiryna w USA, gdzie co roku do szpitala trafia nawet 100 tysięcy osób z krwawieniami przewodu żołądkowego, a czego umiera około 15 tysięcy.

  • Nie w czasie menstruacji

Zażywanie aspiryny przy bólach menstruacyjnych nasila krwawienie.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. Elwira (Gość)

    Nieoceniona jako lek przerywający napad migrenowy!
    Sprawdzone wielokrotnie :)