Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Badanie dna oka

Badanie dna oka należy do podstawowych badań diagnostycznych, na podstawie których można dokładnie ocenić stan zdrowia narządu wzrokowego. Pozwala na wykrycie niemal wszystkich chorób oczu, a także innych – np. miażdżycy.

Badanie dna oka jest jednym z podstawowych badań okulistycznych, na którego podstawie lekarz jest w stanie ocenić stan zdrowia tego narządu. Najczęściej jest ono przeprowadzane z wykorzystaniem wziernika ocznego – tzw. oftalmoskopu, dzięki któremu możliwe jest wpuszczenie przez źrenicę wiązki światła. Przechodząc przez soczewkę i ciało szkliste dociera ono do dna oka, z którego można w sposób dokładny ocenić stan siatkówki, naczyń krwionośnych, tarczy nerwu wzrokowego oraz plamkę żółtą.

Wskazania do wykonania badania

  • stwierdzenie obecności chorób, w przebiegu których może dojść do zmian w oku (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, białaczka, niedokrwistość, czerwienica, skaza krwotoczna, kolagenoza, choroby nowotworowe)
  • stosowanie leków, które mogą doprowadzić do zmian na dnie oka
  • w przypadku urazów głowy
  • w przypadku utraty przytomności
  • występowanie bólów głowy o nieznanej przyczynie
  • wystąpienie zaburzeń równowagi lub innych objawów, które mogą świadczyć o uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego
  • wystąpienie nagłego obniżenia ostrości wzroku (np. podczas czytania drobnych napisów)
  • zaburzenie widzenia barw
  • ubytki w polu widzenia (centralne lub obwodowe)
  • w razie wystąpienia zeza u dzieci lub dorosłych konieczność wykonania badania kontrolnego u wcześniaków i u osób dorosłych (co dwa, trzy lata)
  • wystąpienie częstego mrugania lub nawracających stanów zapalnych powiek i spojówek

Jak przygotować się do badania dna oka?

Oftalmoskopia pośrednia i bezpośrednia jest przeprowadzana po zaaplikowaniu do oka pacjenta kropli rozszerzających źrenicę. Po ich zastosowaniu badany powinien odczekać około dwudziestu minut. W niektórych przypadkach lekarze poddają pacjenta także znieczuleniu ogólnemu. Zanim okulista przystąpi do badania, pamiętaj o powiadomieniu go o aktualnie przyjmowanych lekach, ewentualnej alergii na środki farmakologiczne oraz występowaniu jaskry u ciebie lub u osób z twojej rodziny.

Jak wygląda badanie dna oka?

Badanie dna oka można przeprowadzić na kilka sposobów. Są nimi:

  • Oftalmoskopia bezpośrednia (wziernikowanie bezpośrednie) Jest to najczęstsza metoda badania wykorzystywana przez okulistów. Lekarz trzymając wziernik przed własnym okiem, zbliża go do narządu wzrokowego pacjenta i wpuszcza tam strumień światła. Następnie prosi o patrzenie w różnych kierunkach. Dzięki temu może zbadać tarczę nerwu wzrokowego, stan siatkówki i naczyń krwionośnych oraz okolice plamki żółtej. Oftalmoskopia bezpośrednia jest wykonywana w zaciemnionym pokoju. W trakcie badania pacjent może odczuwać chwilowe olśnienie wywołane światłem wziernika, które samoistnie przechodzą po krótkiej chwili.
  • Oftalmoskopia pośrednia (wziernikowanie pośrednie) Ten rodzaj badania przeprowadza się przy użyciu soczewki skupiającej o bardzo dużej sile, którą lekarz trzyma tuż przed okiem badanego (w odległości, którą wyznacza jej ogniskowa). Uwalniając strumień światła, który przechodzi przez źrenicę, lekarz ma szansę oglądać odwrócony i powiększony obraz na płaszczyźnie owej soczewki. Podczas badania pacjent musi patrzeć w różnych kierunkach, przez co może odczuwać chwilowe zaburzenia pola widzenia.
  • Badanie dna oka w trójlustrze Goldmana Metoda ta polega na założeniu na znieczuloną wcześniej rogówkę tzw. trójlustra Goldmana. (centralnie ułożona soczewką skupiającą, otoczona trzema lustrami). Lekarz poprzez soczewkę obserwuje tylny biegun dna oka, a dzięki odbiciu w lusterkach ma szansę obejrzeć również jego okoliczne punkty (część równikową i obwód skrajny).
  • Badanie dna oka przy użyciu funduskamer Non-Mydriatic Jest to najnowsza metoda wykorzystywana w badaniu dna oka. Polega ona na zrobieniu kolorowego zdjęcia o wysokiej rozdzielczości, na podstawie którego lekarz dokonuje pełnej diagnozy stanu zdrowia pacjenta. Ten rodzaj badania jest znacznie bardziej dokładny niż oftalmoskopia, a jego przeprowadzanie jest wygodniejsze zarówno dla pacjenta, jak i lekarza. Pacjenci nie muszą mieć podawanych kropli rozszerzających źrenicę, a czas wykonania fotografii wynosi zaledwie kilka minut.

Możliwe powikłania po badaniu dna oka

Czasami zdarza się, że po upływie kilku godzin od podania kropli rozszerzających źrenicę, u pacjentów z niewykrytą jaskrą zamkniętego kąta może wystąpić jej atak. Wywołuje on silny ból oka i głowy, który wiąże się z pogorszeniem pola widzenia, a niekiedy powoduje także nudności i wymioty. W tym czasie w oku silnie wzrasta ciśnienie wewnętrzne, co może spowodować stwardnienie gałki ocznej, a tym samym ślepotę. Aby przerwać atak jaskry, należy jak najszybciej udać się do lekarza okulisty.

Po zastosowaniu kropli rozszerzających źrenice, u większości pacjentów występuje kilkugodzinne upośledzenie zdolności ostrego widzenia. Z tego powodu po badaniu dna oka nie wolno wsiadać do samochodu.

Badanie dna oka a wyniki

Wynik badania jest przekazywany pacjentowi w formie opisu. Chorobami, które można zdiagnozować na podstawie wyników badania dna oka są:

  • choroby siatkówki (jej odklejenie, krwotoki, choroby plamki)
  • choroby błony naczyniowej (zapalenia, nowotwory)
  • choroby nerwu wzrokowego
  • nadciśnienie tętnicze
  • cukrzyca
  • miażdżyca
  • choroby układu krwiotwórczego (białaczka, niedokrwistość, skazy krwotoczne)
  • nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (np. przy guzie mózgu) wylewy krwi w ciałku szklistym lub jego zmętnienie
Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. D@nka (Gość)

    Szkoda, że badanie podstawowe, a dopiero trzeci lekarz mi je przeprowadził. Jak szłam do publicznej przychodni to naczekałam się z numerkiem a tam (raz pani doktor raz pan doktor) tylko zrobili ze mną krótki wywiad i mi szkiełka przykładali, zeby dobrać okulary... dopiero jak poszłam do dr Marka Hanarza z OkoAkcent w Krakowie to zajął się mną porządnie, zrobił własnie tez to badanie dna oka jakby to było czymś naturalnym, że trzeba, no i wyszło mi że ma problem z nerwem wzrokowym niestety