Histamina

Z ziarnistości komórek tucznych wyzwala się substancja, która jest najistotniejszym związkiem w zjawiskach odczynów wczesnych, zwana histaminą.

Poszczególne tkanki żywego organizmu (skóra, błona śluzowa żołądka, krwinki płytkowe, komórki tuczne itp.) zawierają duże ilości histaminy. Reakcja antygen—przeciwciało powoduje uwolnienie dużych ilości histaminy z tkanek i przejście jej do krwiobiegu. W porównaniu do wartości prawidłowych, w odczynach wczesnych zawartość histaminy we krwi wzrasta kilkadziesiąt do kilku tysięcy razy. Przypuszcza się, że histamina jest końcowym produktem odczynów bezpośrednich i że ona właśnie jest odpowiedzialna za kliniczny obraz wstrząsu. Potwierdzają to dane Henry Dale’a i Patricka Laindlawa, którzy przez podanie zwierzęciu histaminy uzyskiwali objawy identyczne jak we wstrząsie anafilaktycznym.

Histamina wywołuje skurcz mięśni gładkich oskrzeli i przewodu pokarmowego, natomiast silnie rozszerza drobne naczynia włosowate, czego wynikiem jest spadek ciśnienia krwi. Histamina powstaje ze zwykłego aminokwasu — histydyny, która pozbywając się cząsteczki dwutlenku węgla z niewinnego związku staje się potężnym stymulatorem zjawisk alergicznych.

Uwolnienie histaminy inie jest zjawiskiem swoistym tylko dla alergii. Wiele substancji chemicznych (enzymy proteolityczne, jady i toksyny, dekstran, pepton, kurara, morfina, polimyksyna B, związek chemiczny o nazwie 48/80 i wiele innych) ma zdolność uwalniania histaminy. Substancje takie nazwano liberato-rami histaminy. W warunkach klinicznych stosuje się niekiedy w celach rozpoznawczych związek syntetyczny zwany 1935-Ł. Środek ten wstrzyknięty zd_rowemu człowiekowi w dawce 0,1 mg na kilogram wagi ciała wywołuje objawy typowe dla działania histaminy (zaczerwienienie skóry, ból głowy, spadek ciśnienia tętniczego, sokotok żołądkowy). Jeżeli natomiast wstrzyknąć go choremu z alergozą, to w pierwszym okresie wykazuje on objawy podobne do tych, jakie obserwowano u człowieka zdrowego, następnie pojawia się druga faza odczynu, podczas którei występują objawy identyczne jak w napadzie choroby alergicznej. Tak więc w przypadku chorego w okresie bezobjawowym pokrzywki wystąpi typowy obraz pokrzywki, u chorego z astmą ^ napad astmy oskrzelowej, u chorego z migreną — napad migreny. Znane są również substancje działające antagonistycz-nie w stosunku do histaminy. Hormony kory nadnerczy albo hamują syntezę histaminy, albo też zapobiegają uwalnianiu jej z komórek do krwi. Leki antyhistaminowe (antystyna, bena-dryl i in.) znoszą natomiast działanie histaminy, która już przedostała się do krwi. Leki te blokują receptory komórkowe, nie dając histaminie punktu zaczepienia na narządzie wykonawczym.

Powstaje pytanie: dlaczego histamina, która ma być odpowiedzialna za wywołanie odczynu alergicznego, powoduje u ludzi zdrowych*jedynie zaczerwienienie twarzy, bóle głowy itp.„ natomiast u chorych na alergię daje typowe objawy choroby alergicznej? Należy założyć, że u chorego na alergię istnieje wiele przyczyn, które powodują, że histamina działa tak, a nie inaczej. Badania Par rot i współpracowników (1951 r.) wykazały fakt słabszego unieczynnia-nia histaminy przez surowicę krwi chorych na alergię w porównaniu ,z osobami zdrowymi. W grupie gamma-globulin osocza znajduje się białko zwane plazmopaksyną, a samo zjawisko wiązania przez nie histaminy nazywane jest histaminopeksją.

Mechanizm upośledzonej histaminopeksji ma polegać albo na niedoborze plazimopeksyny, albo na pojawieniu się w osoczu antypeksyny, unie-czynniającej pierwszy związek. U chorych na alergię, i to nie tylko aktualnie chorych, ale również i takich, którzy chorowali na choroby alergiczne lub są potencjalnymi alergikami w przyszłości, zdolność histaminopeksji jest albo upośledzona,-albo nie istnieje wcale. Chorzy są więc narażeni okresowo na znoszenie zwiększonego poziomu histaminy we krwi i to tak długo, dopóki nie wydalą jej nadmiaru z moczem.

Parrot określa upośledzenie histaminopeksii jako wyraz istnienia terenu alergicznego (ter-rain allergiąue). Fakt obniżonej histaminopek-sji u osoby zdrowej może być w tym ujęciu tłumaczony jako wyraz potencjalnej lub utajonej alergii. W wystąpieniu upośledzonej histaminopeksji próbowano więc doszukiwać się przyczyn alergii, była to próba, która w pewnych fragmentach nie jest pozbawiona podstaw.

To, co do tej pory powiedziano o histaminie, dotyczy ogólnie odczynów bezpośrednich, zarówno anafilaksji jak i atopii. Odczyn anafi-laktyczny nie u wszystkich gatunków zwierząt jest identyczny. Ujawnia się on w pewnym sensie wybiórczo w którymś z narządów. Każdy gatunek ma swój typowy tzw. narząd wstrząsowy. U świnek morskich są nim oskrzela, u psa wątroba, u królika błona środkowa naczyń tętniczych. W odczynach tych organizm reaguje jako całość, z tym że któryś z narządów jest najbardziej zaangażowany.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość