Komórka tuczna

Komórka tuczna (mastocyt) została po raz pierwszy opisana przez Paula Ehrlicha w 1877 r. Ta zlokalizowana w różnych tkankach komórka przez blisko 100 lat była swoistym curiosum biologii. Nie znano jej pochodzenia ani roli, którą miałaby spełniać w ustroju. Jej odpowiednik — granulocyt zasadochłonny (ba-zofil) krwi obwodowej — znany był również od dawna, ale niezmienna jego liczba w różnych stanach chorobowych również nie sugerowała żadnej określonej roli, jaką miałby pełnić w stanach patologicznych. Opisywano co prawda rzadkie stany chorobowe charakteryzujące się nie kontrolowanym wzrostem tych komórek, rozrostem nowotworowym tworzącym guzy zawierające te komórki (mastocyto-ma), ale dopiero rozwój immunologii, zwłaszcza poznanie roli immunoglobiny E, umożliwił w końcu lat sześćdziesiątych, a szczególnie w latach siedemdziesiątych prowadzenie intensywnych badań nad biologią i funkcją tych komórek.

Dziś wiemy, że komórka macierzysta wywodzi się ze szpiku. Początkowo komórka ta pozbawiona jest typowej dla niej ziarnistości. Dopiero we krwi lub w tkankach komórki te wytwarzają w cytoplazmie typowe dla nich grube ziarnistości. Są to prawdopodobnie te same komórki, ale te, które są we krwi, nazywa się granulocytami zasadochłonnymi, a w tkankach — komórkami tucznymi. W krwi obwodowej jest ich niewiele (0,5—1% granulocytów), natomiast w zależności od gatunku są różnie reprezentowane w poszczególnych narządach.

U człowieka występują one obficie w śluzówce układów oddechowego i pokarmowego i w skórze. Bazofile nie różnią się wielkością od innych granulocytów (średnica 10—12 ?xm), w tkankach średnica ich jest różna i waha się w granicach 3,5—24 \xm. Komórki te zawierają duże, okrągłe lub owalne jądro i dużą ilość sporych ziarnistości (średnica około 0,5 ^im). W układzie oddechowym około 80% bazofili znajduje się w głębszych warstwach błony śluzowej oskrzeli (tylko nieliczne znajdują się w powierzchniowych warstwach), pozostałe są w miąższu płucnym. Najważniejszą częścią komórek tucznych i bazofilów są ziarnistości i błona komórkowa. Ziarnistości zawierają histaminę — ważny mediator reakcji alergicznej. Błona komórkowa natomiast jest miejscem tworzenia w trakcie reakcji antygen—przeciwciało innych mediatorów tej reakcji: leukotrie-nów C4 i D4— identycznych z substancją wolno działającą anafilaksji, i leukotrienu B4 — identycznego z czynnikiem chemotaktycznym ściągającym krwinki kwasochłonne; i czynnika aktywującego krwinki płytkowe — PAF. Poza tym błona komórkowa omawianych komórek jest miejscem nagromadzenia receptorów dla immunoglobuliny E. Kimishige Ishizaka obliczył, że błona komórkowa pojedynczego mastocyta zawiera 400 000—1 000 000 receptorów IgE.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość