Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Choroba wrzodowa to cykliczne pojawianie się wrzodów trawiennych w żołądku lub dwunastnicy. Wrzód trawienny to ubytek w patologicznie (zapalnie) zmienionej błonie śluzowej.

Etiologia: przyczyną powstania wrzodu trawiennego jest zachwianie równowagi pomiędzy czynnikami atakującymi i chroniącymi błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Do czynników protekcyjnych zalicza się integralność błony śluzowej, jej ukrwienie oraz zdolność odnowy komórkowej.

Głównym i zdecydowanie najczęstszym czynnikiem sprawczym wrzodu trawiennego jest zakażenie bakteriami z gatunku Helicobaclerpylori.

Konsekwencją zakażenia może być zapalenie części przedodżwierniko-wej żołądka.

Wrzody żołądka mogą powstawać również w wyniku działania niestero-idowycb leków przeciwzapalnych, w przebiegu gruczolaka trzustki (gaslri-noma) i nieswoistych zapaleń jelita (choroba Leśniowskiego-Crohna). Nadmierna sekrecja kwasu solnego stymuluje mechanizmy obronne w opuszce dwunastnicy. Polegają one na pojawieniu się komórek błony śluzowej żołądka (metaplazja żołądkowa), co ułatwia inwazję Helicobacler pylori.

Objawy kliniczne: klasycznym objawem jest: ból w nadbrzuszu, występujący w około .1-3 godziny po spożyciu posiłku i ustępujący po spożyciu pokarmu lub leków zobojętniających kwas solny. Bóle występują w godzinach nocnych i wczesnoporannych (bóle głodowe), zwłaszcza u chorych z wrzodem dwunastnicy. W chorobie wrzodowej żołądka natomiast bóle mają tendencję do nasilania się po spożyciu pokarmu. Dość często występują objawy dyspeptyczne, w tym nudności i wymioty. Należy podkreślić, że znaczny odsetek osób nie zgłasza, pomimo obecności wrzodu, żadnych objawów choroby.

Podstawową metodą diagnostyczną jest: endoskopia, przy czym w każdym przypadku stwierdzenia wrzodu żołądka należy z brzegów owrzodzenia pobrać materiał do badania histopatologicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na wrzody żołądka o innej lokalizacji niż typowa (najczęściej wrzody stwierdza się na krzywienie mniejszej na pograniczu trzonu i części przeclodżwiernikowej). Równocześnie należy pobrać wycinki w celu wykrycia obecnościHelicobacler pylori. Obecność drobnoustroju można wykryć testami inwazyjnymi, wymagającymi endoskopii, pobrania wycinków i umieszczenia ich na podłożu zawierającym mocznik, oraz nieinwazyjnymi (test oddechowy). Zasada obu rodzajów testów polega na rozkładzie mocznika do dwutlenku węgla i amoniaku przez ureazę bakteiyjną.

U chorych z podejrzeniem zespołu Zollingera-Ellisona należy wykonać pomiar podstawowego wydzielania kwasu solnego (BAO >15 mEq/godzi-nę) oraz stężenia gastryny we krwi (> 1000 pg/ml).

Występujące powikłania: krwawienie ostre lub przewlekłe, perforacja i zapalenie otrzewnej, zwężenie odźwiernika, drążenie wrzodu w kierunku sąsiadujących narządów, rak żołądka.

Postępowanie: zmiana diety (pokarmy bogate we włókna roślinne, unikanie dużych ilości potraw mlecznych, alkoholu, kawy) i porzucenie nałogu palenia tytoniu odgrywa jedynie rolę wspomagającą w leczeniu choroby wrzodowej.

Znacznie większe znaczenie ma wstrzymanie się od przyjmowania leków o potencjale wrzodotwórczym, zwłaszcza niesteroidowych leków przeciwzapalnych (wiele z nich jest dostępnych bez recepty!). Leki te zwiększają przede wszystkim ryzyko powstania wrzodu żołądka. Przebiega on często bezobjawowo, a pierwszą manifestacją kliniczną bywa niekiedy ostry krwotok z przewodu pokarmowego lub perforacja.

Podstawowe i wysoce skuteczne leczenie farmakologiczne obejmuje era-dykację zakażenia Helicobacler pylori. W tym celu przeprowadza się 7-14--clniową kurację trójlekową dwoma spośród trzech antybiotyków: amoksy-cyliny (2 razy 1000 mg), klarytromycyny (2 razy 500 mg) i metronidazolu (2 razy 400 mg) oraz lekiem blokującym pompę protonową w dawkach dziennych 2-3-krotnie większych od standardowych. Większość klinicystów proponuje po zakończeniu „terapii eradykacyjnej” kontynuowanie leczenia standardową dawką inhibitora pompy protonowej przez 4 tygodnie. W przypadku braku odpowiedniej reakcji można zastosować tzw. poczwórną terapię obejmującą: cytrynian potasowo-bizmutawy (4 razy dziennie 120 mg), metronidazol (3 razy dziennie 400 mg), tetracyklinę lub amoksycylinę (4 razy dziennie 500 mg) oraz inhibitor pompy protonowej.

U chorych z silnymi bólami oraz nawracającymi, niegojącymi się owrzodzeniami i udokumentowanym brakiem skuteczności leczenia farmakologicznego należy rozważyć leczenie chirurgiczne.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość