Gruźlica popierwotna

U dorosłych większość przypadków gruźlicy jest wynikiem uczynnienia już istniejącego zakażenia. Przyjmuje się, że u około 6-12% chorych zakażonych prątkiem w dalszych latach może dojść do reaktywacji procesu.Morfologicznie podstawową zmianą jest gruzełek tworzący ziarninę gruźliczą. Gruzełek zbudowany jest z komórek nabłonkowatych, komórek olbrzymich Lang-hansa i limfocytów. W gruźlicy popierwotnej to wytwórcze zapalenie ma tendencję do rozpadu i tworzenia zmian włóknisto-jamistych. Ziarniniaki gruźlicze, jeśli ulegną martwicy serowatej, mogą ulec otorbieniu (gruźliczak) albo po przebiciu się do oskrzela mogą być powodem rozsiewów oskrzelowych. Prowadzi to do powstania zmian naciekowych lub ciężkiego serowatego zapalenia plac. W gruźlicy popierwotnej rzadziej dochodzi do rozsiewu krwiopochodnego. Procesy naprawcze w płucach są przyczyną włóknienia prowadzącego do marskości.

Postaci popierwotnej gruźlicy:

  • gruźlica prosówkowa,
  • serowate zapalenie płuc,
  • gruźlica płuc włóknisto-jamista przewlekła i marskość płuc.

Objawy kliniczne gruźlicy płuc: podwyższenie ciepłoty ciała, osłabienie i zmniejszenie masy ciała, kaszel, krwioplucie, bóle w klatce piersiowej, duszność (wtedy gdy choroba zajmuje duże obszary płuc).

Badanie przedmiotowe: stan ogólny zróżnicowany (od dobrego clo bardzo ciężkiego w postaciach ostrych). Może występować asymetria klatki piersiowej, odgłos opukowy stłumiony oraz osłabienie szmeru pęcherzykowego naci zmianami naciekowymi, marskimi, nieclodmą lub płynem w opłucnej; rzężenia, trzeszczenia i furczenia skąpe.

Nad zmianami naciekowymi lub marskimi może być słyszalny szmer oskrzelowy>. Mogą ulec powiększeniu węzły chłonne w dołkach nadobojczy-kowych i szyjne (niekiedy chełbocące lub z przetoką).

Badanie radiologiczne: guzki pojedyncze lub zlewające się i nacieki miąższowe, a także zmiany jamiste świadczące o rozpadzie. Zmiany występują głównie w segmentach szczytowych oraz tylnych płatów górnych.Typowa dla zmian swoistych jest tendencja do rozpadu, włóknienia i wapnienia. Obraz w badaniu radiologicznym sugerujący gruźlicę płuc wymaga potwierdzenia bakteriologicznego. W Polsce potwierdzenie mikrobiologiczne gruźlicy płuc uzyskuje się w 58% nowo wykrytych przypadków. W pozostałych (bez potwierdzenia bakteriologicznego) rozpoznaje się gruźlicę na podstawie obrazu kliniczno-radiologicznego.

Badanie bakteriologiczne:

  1. bezpośrednie poszukiwanie w plwocinie prątków pod mikroskopem jest najprostszą, najtańszą i szybką metodą,
  2. hodowla prątków na wzbogaconych podłożach,
  3. metody: Bactec 460 (metoda radioizotopowa) i MB BacT (metoda kolorymetryczna) umożliwiające uzyskanie wcześniejszego wyniku hodowli (1—3 tygodnie),
  4. metody genetyczne (sondy oligo- lub polinukieotydowe, reakcja łańcuchowa z polimerazą - PGR).

Odczyn tuberkulinowy. W Polsce rola odczynu tuberkulinowego jest bardzo ograniczona w związku z powszechnością szczepień u. dzieci, a ocena u poszczególnych osób trudna.

U dzieci odczyn tuberkulinowy stanowi jedno z kryteriów pomocniczych w rozpoznawaniu gruźlicy. Dzieci, u któiych stwierdzono dodatni odczyn tuberkulinowy, narażone na kontakt z chorym na gruźlicę powinny byćprzebadane w kierunku gruźlicy.

W przypadku osób dorosłych odczyn tuberkulinowy nie ma większego znaczenia.

Szczepienia BCG (pozbawiony zjadliwości niepatogenny szczep M. bo-pjś). Szczepienie BCG nie zabezpiecza przed zakażeniem. Chroni małe dzieci przed rozwojem ciężkich krwiopochodnych postaci gruźlicy(zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i prosówka). Okres ochronny szczepienia BCG wynosi około 6 lat. Obecnie w Polsce szczepi się tylko noworodki.

Postępowanie-.

Gruźlica musi być leczona jednocześnie kilkoma lekami, na które prątki są wrażliwe, dostatecznie długo. Jednoczesne leczenie kilkoma lekami zapobiega rozwojowi oporności.

Leki bakteriobójcze: ryfampicyna (RMP), izoniazyd (INH), pyrazinamicl (PZA), streptomycyna (SM).

Leki bakteriostatyczne: etambutol (EMB), kwas paraaminosalicylowy (PAS) i cykloseryna (CS). Leczenie nowych zachorowań trwa 6 miesięcy, iv tym przez 2 miesiące podaje się codziennie cztery teki — INH, RMP, PZA i EMB doustnie rano, 30-60 minut przed posiłkiem (EMB można zastąpić SM). Przez następne 4 miesiące podaje się tylko dwa leki: INH oraz RMP.

U chorych na AIDS gruźlica, bywa rozsiana i ma cięższy przebieg. U chorych HIV-doclatnich częściej występuje gruźlica pozapłucna.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość