Hiperlipidemie

Etiologia: hiperlipidemie (HLP) to grupa zaburzeń gospodarki lipidowej o zróżnicowanej patogenezie, których cechą charakterystyczną jest wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów w surowicy. 50-75% cholesterolu w surowicy jest związane z frakcją lipoprotein o małej gęstości (LDL), 20-35% z frakcją lipoprotein o dużej gęstości (HDL), a 5% - z frakcją lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL).

Wyróżnia się.

  • hipercholesterolemię (zwiększone stężenie cholesterolu),
  • hipertrigliceryclemię (zwiększone stężenie triglicerydów),
  • hiperlipidemię mieszaną (równocześnie zwiększone stężenie cholesterolu i triglicerydów)..

Zgodnie z wynikami badań epidemiologicznych za pożądane uważa się stężenia cholesterolu poniżej 5,2 mmol/l (200 mg/dl), wartości w granicach 5,2-6,5 mmol/l (200-250 mg/dl) uważa się za łagodną hipercholesterolemię, powyżej 6,5 mmol/l (250 mg/cli) za znaczną hipercholesterolemię. Dla stężenia triglicerydów to odpowiednio: 2,3 mmol/l (200 mg/dl), 2,3-5,6 mmol/l (200-500 mg/dl) i powyżej 5,6 mmol/l (500 mg/dl). Wartości graniczne stężenia LDL to 3,0 mmoi/1 (115 mg/cll), IiDL u kobiet >1,2 mmol/l (46 mg/dl), u mężczyzn> 1,0 mmol/l (40 mg/dl).

Postaci hiperlipidemii:

  • hiperlipidemie pierwotne (uwarunkowane genetycznie, wrodzone, rodzinne),
  • hiperlipidemie wtórne (spowodowane niewłaściwym odżywianiem i stylem życia, chorobami, lekami):

-    dominuje hipercholesterolemia - zespół nerczycowy, niedoczynność tarczycy, cholestaza,

-    dominuje hipertriglicerydemia - niewyrównana cukrzyca, otyłość, alkoholizm, niewydolność nerek, diuretyki tiazydowe, beta-adrenolityki, leki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza,

-    mieszane — cukrzyca, zespół metaboliczny, otyłość, nieprawidłowa dieta, glikokortykosteroidy.

Objawem klinicznym hiperlipidemii jest miażdżyca we wszystkich jej postaciach oraz żółtaki, kępki żółte powiek, rąbek rogówki i stłuszczenie wątroby. U chorych ze znaczną hipertrigliceryciemią może wystąpić zapalenie trzustki.

Określenie czynników ryzyka rozwoju miażdżycy i jej powikłań jest niezbędne do podjęcia decyzji terapeutycznych.

W przypadkach podwyższonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych za docelowe należy przyjąć niższe stężenia poszczególnych lipidów (patrz -rozdział o cukrzycy oraz chorobach układu krążenia).

Postępowanie:

  • zmiana i utrzymanie prawidłowych zwyczajów dietetycznych i zdrowego stylu życia,
  • leczenie chorób towarzyszących,
  • osiągnięcie prawidłowej masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu.

Dieta:

  • zmniejszająca stężenie cholesterolu:

-    zmniejszenie zawartości tłuszczów w posiłkach poniżej 30% zapotrzebowania energetycznego,

-    zastąpienie tłuszczów nasyconych tłuszczami wielonienasyconymi,

-    50-60% wartości energetycznej powinny stanowić węglowodany,

-    zwiększenie spożycia pokarmów bogatoresztkowych do 20-30 g/dobę,

-    zwiększenie spożycia ryb morskich zawierających kwasy tłuszczowe omega-3,

-    ograniczenie spożycia cholesterolu poniżej 300 mg dziennie;

  • zmniejszająca stężenie trigliceryclów:

-    dieta jak powyżej, spożywanie kilku (5-6) małych posiłków oraz abstynencja alkoholowa i ograniczenie jedno- i dwucukrów.

Leczenie:

  • statyny - inhibitory syntezy cholesterolu - leki hamujące rectuktazę hy-droksymetyloglutarylokoenzymu A - powodują redukcję LDL-cholestero-lu o 20-60%,
  • pochodne kwasu fibrynowego - zmniejszją frakcję VLDL i LDL (do 20%) oraz zwiększają frakcję MDL cholesterolu (clo 10%),
  • żywice jonowymienne — leki wiążące kwasy żółciowe - powodują redukcję LDL-cholesterolu o 15-30% oraz zwiększają frakcję Ii DL cholesterolu o 3-5%.

Włączenie leczenia farmakologicznego jest uzasadnione, gdy po 6 tygodniach stosowania diety nie osiąga się ce!ótv leczenia.

W przypadkach postaci hiperlipidemii rodzinnych farmakoterapię rozpoczyna się jednocześnie z leczeniem dietetycznym.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość