Nadciśnienie tętnicze pierwotne

Nadciśnienie tętnicze pierwotne (samoistne, icliopatyczne) jest złożonym wieloprzyczynowym zespołem chorobowym, zróżnicowanym pod względem hemodynamicznym, neurohormonalnym i metabolicznym. Należy do najczęściej występujących chorób dorosłej populacji rozwiniętych krajów. Przyjmując kryteria WHO/ISI-I (górne wartości ciśnienia 139/89 mm Hg), występuje u 29% dorosłych ludzi w Polsce.

Eliopalogeneza: pierwotne nadciśnienie tętnicze jest wynikiem zaburzeń fizjologicznej regulacji ciśnienia. Jego wysokość jest uwarunkowana przez pojemność minutową serca i całkowity opór naczyniowy. W początkowym okresie choroby wzrost ciśnienia jest związany ze zwiększeniem pojemności minutowej serca, zaś w miarę postępu choroby - ze zwiększeniem oporu naczyniowego.

Spośród czynników środowiskowych istotną rolę w rozwoju nadciśnienia, tętniczego odgrywają czynniki, stresorodne. Obserwowany w sytuacjach stresowych wzrost stężenia adrenaliny może potęgować uwalnianie noradrenaliny i prowadzić do rozwoju i utrwalenia nadciśnienia tętniczego. Nie bez znaczenia w tym patomechanizmie jest upośledzona funkcja baro- i chemore-ceptorów u chorych na nadciśnienie tętnicze.

Ważną rolę w rozwoju nadciśnienia tętniczego odgrywa układ renina-—angiotensyna-alclosteron, zarówno naczyniowy, jak i komórkowy. Duże znaczenie w regulacji ciśnienia mają inne hormony i substancje naczynioak-tywne wytwarzane przez śródbłonek, m.in. wazopresyna, hormony kory i rdzenia nadnerczy, serotonina, neuropeptycl Y, erytropoetyna, peptydy na-triuretyczne, kininy, prostaglandyny, adremedulina, peptydy opioidowe, leptyna. Zwraca się uwagę na ważną rolę dysfunkcji śródbłonka, spowodowanej głównie nadmiernym wytwarzaniem aktywnych form tlenu i prowadzącej do zachwiania równowagi czynników naczyniorozszerzających i naczynio zwężających.

W patogenezie nadciśnienia, tętniczego podkreślana jest rola zaburzeń metabolicznych: oporność na insulinę, hiperinsulinemia, zaburzenia gospodarki lipidowej, purynowej i fibiynolizy. Insulinooporność i hiperinsulinemia są odpowiedzialne za częstsze występowanie otyłości i nadciśnienia tętniczego. U chorych z lej grupy częściej występuje zespól obturacyjnego bezdechu sennego.

Szczegóknoy wywiad chorobowy powinien uwzględnić:

  • rodzinne występowanie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, clyslipidemii, choroby wieńcowej, udaru mózgu i choroby nerek,
  • czas trwania i wysokość ciśnienia tętniczego,
  • dotychczasowy przebieg i choroby współistniejące oraz stosowane leki,
  • objawy sugerujące istnienie wtórnych przyczyn nadciśnienia,
  • staranną ocenę czynników zależnych od stylu życia,
  • przyjmowane leki i substancje mogące powodować wzrost ciśnienia tętniczego,
  • czynniki osobiste, psychospołeczne i środowiskowe mogące wpływać na przebieg i wynik leczenia nadciśnienia tętniczego.

Badanie przedmiotowe powinno obejmować dokładny pomiar ciśnienia tętniczego, a ponadto:

  • pomiar wzrostu i masy ciała oraz obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI),
  • badanie serca i naczyń,
  • badanie płuc z oceną rzężeń i objawów skurczu oskrzeli,
  • badanie brzucha pod kątem nieprawidłowych szmerów, powiększenia nerek i innych tworów patologicznych,
  • badanie dna oka i ukłaclu nerwowego w celu oceny uszkodzeń wywołanych patologią naczyń mózgowych.

Badania dodatkowe:

  • OB i morfologia krwi,
  • badania biochemiczne: lipidy w surowicy (cholesterol całkowity, frakcja I-IDL i LDL, triglicerycly), glukoza, kwas moczowy, sód, potas, mocznik, kreatynina, wapń i fosforany,
  • badania elektrokardiograficzne i radiologiczne klatki piersiowej.

Dane z wywiadu, badania przedmiotowego i podstawowych badań dodatkowych pozwalają podjąć decyzję dotyczącą dalszego postępowania diagnostycznego (badanie echokardiograficzne, badanie ultrasonograficzne dużych tętnic oraz nerek, urografia i inne).

Tradycyjny pomiar ciśnienia tętniczego wykonywany manometrem rtęciowym, który jest uważany za urządzenie najdokładniejsze i referencyjne, lub manometrem sprężynowym z osłuchiwaniem tętnicy metodą Korotkowa pozostaje podstawową metodą oznaczenia wartości ciśnienia tętniczego.

Pomiar ciśnienia należy wykonywać na obu ramionach po 5-10-mi-nutowym odpoczynku w pozycji siedzącej, w warunkach pełnego spokoju.

Wskazaniami do 24-godzinnego monitoroiuania ciśnienia są:

  • znaczne wahania ciśnienia tętniczego podczas jednej wizyty albo kolejnych wizyt,
  • podejrzenie tzw. nadciśnienia białego fartucha,
  • nadciśnienie oporne na stosowane leki,
  • diagnostyka omdleń (hipotonia ortostatyczna, zespół rozrusznikowy),
  • zespół bezdechu sennego,
  • podejrzenie wyższych wartości ciśnienia tętniczego w okresie snu (u chorych obarczonych zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych).

Za wartości prawidłowe z 24-godzinnego monitorowania przyjmuje się ciśnienie w ciągu dnia < 140/90 mm Hg, w nocy < 120/75 mm Hg i w ciągu 24 godzin < 130/85 mm Hg.

 

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. Anna Nugaj (Gość)

    W dbaniu o zdrowie polecam przede wszystkim zdrowe odżywianie. Świetne porady oferuje serwis gramozycie.pl. Polecam zwłaszcza tym chorującym na serce!