Nadczynność tarczycy i tyreotoksykoza

Tyreotoksykoza jest to zespół objawów klinicznych wynikających z zatrucia wywołanego przez nadmiar hormonów tarczycy (zwłaszcza T3), działających na poziomie tkankowym. Jeśli nadmiar hormonów pochodzi z tarczycy, wtedy można zastosować miano „nadczynność tarczycy”.

Najczęściej tyreotoksykoza spowodowana jest nadmierną aktywnością gruczołu tarczowego, czyli nadczynnością tarczycy, choć nadczynność tarczycy nie musi być zawsze równoznaczna z występowaniem ogól-noustrojowej tyreotoksykozy.

Na przykład autonomiczne guzki gruczołu tarczowego (scyntygraficznie „gorące”) są biologicznie nadczynne, jednak często nie powodują klinicznych objawów tyreotoksykozy. Ze względu na lokalizację zaburzenia wyróżnia się:

  • pierwotną nadczynność tarczycy - najczęściej występującą - spowodowaną chorobami dotyczącymi pierwotnie gruczołu tarczowego,
  • wtórną nadczynność tarczycy — bardzo rzadko występującą - jako następstwo nadmiernego wydzielania TSH przez guz przysadki (thyreotropi-noma).

Etiologia: do najczęstszych przyczyn tyreotoksykozy zalicza się:

  • chorobę Gravesa—Basedowa (wole rozlane toksyczne, u którego podłoża leży proces autoimmunologiczny),
  • guzek autonomiczny tarczycy (choroba Goetscha),
  • wole wieloguzkowe toksyczne (choroba Plummera),
  • nadczynność tarczycy wywołaną podawaniem dużych dawek jodu (tzw. jocl-Baseclow),
  • przedawkowanie preparatów hormonów tarczycy (nieumyślne lub umyślne, thyreotoxicosis medicamentosa lub factitia, odpowiednio),
  • zapalenia tarczycy (faza przejściowej nadczynności tarczycy).

Klasyczne objawy nadczynności tarczycy to utrata masy ciała, uczucie kołatania serca, wewnętrzny niepokój, chwiejność emocjonalna, zwiększona potliwość całego ciała, zła tolerancja wysokich temperatur otoczenia. Jednakże dominujące objawy choroby zależą od wieku chorego: u osób młodszych będą przeważać objawy zwiększonego metabolizmu oraz objawy ze strony układu krążenia (tachykardia zatokowa, skurcze dodatkowe, zaostrzenie choroby niedokrwiennej serca). U osób starszych objawy choroby wyrażone są bardziej dyskretnie. Ze strony układu krążenia mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków), niewydolność serca, zaostrzenie choroby niedokrwiennej serca. Rzadziej stwierdza się tachykardię zatokową. Mogą wystąpić objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (apatia, depresja, splątanie, uczucie zmęczenia). W przebiegu choroby Gravesa-Ba-seclowa mogą wystąpić objawy orbitopatii, czyli oftalmopatii Gravesa (polska nazwa - wytrzeszcz nadekowo-obrzękowy). Objawami są: uczucie łzawienia i pieczenia pod powiekami, wytrzeszcz gałek ocznych, dwojenie obrazu, zmiany rogówkowe, czasami zaburzenia ostrości widzenia.

Postępowanie, potwierdzeniem rozpoznania nadczynności tarczycy jest stwierdzenie podwyższonych wartości stężeń FI', i FTV W pieiwotnej nadczynności tarczycy wartość stężenia TSH jest mała (supresja).

Wybór leczenia (leczenie farmakologiczne, chirurgiczne lub leczenie jodem promieniotwórczym l31l) zależy od przyczyny tyreotoksykozy, stanu ogólnego chorego, jodochwytności gruczołu tarczowego i innych cech klinicznych choroby.

Leczeniem z wyboru w chorobie Grauesa-Basedowa jest leczenie z zastosowaniem 'J'1, Leki tyreostatyczne (np. tiamazol, propylotiouracyl) są stosowane w przygotowaniu pacjenta do terapii jodem promieniotwórczym. Stosowanie samych leków (przez okres 12-18 miesięcy) nie gwarantuje trwałej remisji choroby po ich odstawieniu. Leczenie lyreostatykami rozpoczyna się od dawek dużych, a następnie redukuje się je do najmniejszych dawek, przy których TSH, FT4 i FTj osiągają wartości prawidłowe.

.W przypadku wola wieloguzkowego toksycznego lub guzka nadczynne-go tarczycy należy rozważyć leczenie operacyjne po przygotowaniu lekami przedwtarczycowymi lub leczenie z użyciem l31I.

Obecność tyreotoksykozy nie zwalnia z rozważenia wszystkich „za" i „przeciw” wynikających z rekomendacji clo leczenia operacyjnego samych guzków tarczycy ze względu na możliwy proces nowotworowy.

Leczenie oftalmopatii powinni prowadzić wyłącznie specjaliści endokrynolodzy i okuliści.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość