Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki jest procesem zapalnym prowadzącym do postępującego nieodwracalnego uszkodzenia jej gruczołowej struktury i funkcji.

Etiologia-, w większości przypadków etiologia nie jest jasna. Najczęstszą przyczyną jest jednak nadmierne, wieloletnie spożywanie alkoholu (około 70% wszystkich przypadków w krajach rozwiniętych).

Alkohol zmienia ilościowe i jakościowe cechy soku trzustkowego, sprzyjając retencji enzymów trzustkowych oraz wytrącaniu się soli wapnia w przewodzikach trzustkowych.

Do innych przyczyn należę, utrudnienie odpływu soku trzustkowego (spowodowane np. uciskiem pseudotorbieli retencyjnych lub rozrastającej się tkanki łącznej), torbiele, uraz, nadczynność przytarczyc oraz predyspozycja genetyczna.

Wyróżnia: się następujące postacie przewlekłego zapalenia trzustki: zaporowe, wapniejące, wlókniejące i pseudolorbielowe.

Objawy kliniczne-, do typowych objawów przewlekłego zapalenia trzustki zalicza się bóle brzucha, które nasilają się po spożyciu pokarmu, mają charakter ciągły i promieniują do kręgosłupa, oraz nudności, wymioty i przemijającą żółtaczkę. W trakcie procesu chorobowego pojawiają się stolce tłuszczowe (jeśli wydalanie lipazy i proteazy spadnie poniżej 10%) i objawy typowe dla cukrzycy: wzmożone pragnienie i łaknienie oraz częste oddawanie moczu. Uogólniony zespół złego wchłaniania może prowadzić do znacznego wyniszczenia.

Podstawowe znaczenie dla rozpoznania choroby ma wywiad oraz wyniki badania radiologicznego, ultrasonograficznego i tomograficznego. Zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej może ujawnić obecność kamieni wapniowych.

Najważniejszą rolę w diagnostyce odgiywa jednak ultrasonografia i jej odmiana - endosonografia. Wyniki badania ultrasonograficznego uzupełnia tomografia komputerowa.

W ostatnim czasie coraz częściej ocenia się zmiany w trzustce przy użyciu rezonansu magnetycznego. Kompleksowe zastosowanie tych metod umożliwia wykrycie złogów soli wapnia, guzów zapalnych i rozlanego zwłóknienia.

Najczulszym i najbardziej specyficznym testem diagnostycznym jest endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna.

U każdego chorego z przewlekłym zapaleniem trzustki należy wykonać test doustnego obciążenia glukozą w celu oceny aktualnego stanu gospodarki węglowodanowej.

Przewlekłe zapalenie trzustki może być powikłane powstawaniem pseu-dotorbieli, zakrzepicą żyły śledzionowej, wysiękiem do jamy opłucnej, krwotokiem, niedożywieniem i objawami niedoborów różnych składników, cukrzycą wymagającą podawania insuliny oraz rakiem.

Postępowanie: leczenie obejmuje eliminację alkoholu i palenia tytoniu, nie zaleca się również spożywania pokarmów bogatotłuszczowych oraz silnie stymulujących wydzielanie soku trzustkowego.

Farmakoterapia jest nakierowana na walkę z bólem oraz poprawę wydolności wydzielniczej trzustki. Zgodnie z zasadami tzw. drabinki przeciwbólowej rozpoczyna się od podawania leków nienarkotycznych, przechodząc w razie potrzeby do narkotycznych. Dawki i częstotliwość podawania leków powinny zapewnić wyraźną poprawę jakości życia. Preparaty zawierające duże dawki enzymów trzustkowych, zwłaszcza proteazy, wspomagają działanie leków przeciwbólowych oraz poprawiają procesy trawienia.

Ważną rolę we współczesnym leczeniu przewlekłego zapalenia trzustki odgrywa cholangiopankreatografia wsteczna endoskopowa (ECPW) ze sfinktero-tomią i usunięciem kamieni z przewodu trzustkowego, poszerzaniem zwężeń oraz z protezowaniem („stentowaniem”) głównego przewodu trzustkowego.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość