Rak płuca

Jest to nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego, wywodzący się z tchawicy, oskrzeli lub tkanki, płucnej. Co piąta osoba umierająca na nowotwór umiera z powodu raka płuc. Mężczyźni w porównaniu z kobietami chorują częściej (5 : 1). W 1999 roku w Polsce zachorowało na raka płuc 83 na 100 000 mężczyzn i 19,6 na 100 000 kobiet.

Główną przyczyną raka płuc jest palenie papierosów, także bierne (85-90%). Inne czynniki predysponujące to zawodowa ekspozycja na azbest, radon, promieniowanie jonizujące i czynniki hormonalne. Tylko 15% chorych na raka płuc przeżywa 5 lat.

Typy histopatologiczne raka płuc według WHO:

  • rak drobnokomórkowy (20-30%),
  • rak płaskonabłonkowy (40-50%),
  • rak gruczołowy,
  • rak wielkokomórkowy.

Ze względu na odmienności biologiczne, przebieg kliniczny i odpowiedź na leczenie raka płuc podzielono na raka drobnokomórkowego i niedrobno-komórkowego.

Rak drobnokomórkowy cechuje się dużą dynamiką wzrostu i wczesnym tworzeniem przerzutów drogą krwionośną. W chwili rozpoznania u 60% chorych jest już rozsiany.

Rak płaskonabłonkowy rozwija się powoli, głównie w drzewie oskrzelowym, co umożliwia rozpoznanie podczas bronchoskopii.

Gruczolakorak umiejscawia się w większości w obwodowych częściach płuc (poza drzewem oskrzelowym). Nacieka opłucną i powoduje wysięki nowotworowe. Mimo że rozwija się dość wolno, szybko pojawiają się odległe przerzuty. Podtypem gruczolakoraka jest rak oskrzelikowo-pęcherzykowy.

Rak wielkokomórkowy jest najrzadziej występującą postacią histopatologiczną raka płuc. Rozwija się centralnie lub obwoclowo. Rośnie szybko i wcześniej daje przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych.

Rozpoznanie:

W wielu przypadkach przebieg raka phic jest bezobjawowy i guz wykrywa się przypadkowo w badaniu rtg. Podejrzenie raka płuca powinno budzić występowanie kaszlu lub jego nasilenie u wieloletnich palaczy powyżej 50. roku życia, zwłaszcza jeśli jednocześnie stwierdza się chudnięcie, osłabienie lub nawracające zapalenie płuc.

Wzrost centralny guza powoduje takie objawy, jak kaszel, krwioplucie i duszność.

Do objawów guzów centralnych należą: chrypka zależna od porażenia nerwu krtaniowego wstecznego, zaburzenia połykania oraz zespół żyły próżnej górnej.

Wzrost guza na obwodzie często nie daje żadnych objawów klinicznych. Naciekanie opłucnej może powodować ból, kaszel i duszność, a w jamie opłucnej może pojawiać się płyn.

Przerzuty do węzłów chłonnych mogą powodować, że węzły tworzą duże masy. Zajęcie wewnątrzpłucnych naczyń chłonnych przejawia się kaszlem, dusznością i narastającą niewydolnością oddechową. Przerzuty drogą naczyniową. dotyczą najczęściej ośrodkowego ukfadu nerwowego, kości, serca i osierdzia, wątroby i nadnerczy.

Zespoły paranowotworowe są następstwem wydzielania przez komórki raka substancji biologicznie czynnych. Są to wyniszczenie, gorączka, anoreksja, palce pałeczkowate, hiperpigmentacja, świąd, pokrzywka, zespól Cushinga, ginekomastia, zespól rakowiaka, niedokrwistość, policyte-mia, trombocytopenia, zakrzepowe zapalenie żył, polineuropatia, podostra neuropatia czuciowa, zespół nerczycowy.

W badaniu przedmiotowym mogą się pojawić:

  • asymetria odgłosu opukowego i szmerów oddechowych (nieustępująca po lekach wykrztuśnych i rozszerzających oskrzela),
  • powiększenie sylwetki serca (w następstwie obecności płynu w worku osierdziowym lub naciekania mięśnia sercowego),
  • obrzęk twarzy, szyi, kończyn górnych z zasinieniem,
  • bolesność uciskowa w zakresie układu kostnego,
  • zespól I lornera.

Badania dodatkowe:

  • rtg klatki piersiowej p-a i boczne (jako przesiewowe),
  • tomografia komputerowa z podaniem środka kontrastowego pozwala na przybliżoną ocenę złośliwego charakteru zmiany - jej wielkości, stosunku do sąsiednich narządów; pozwala ocenić obecność przerzutów w obrębie klatki piersiowej, a także stopień powiększenia węzłów chłonnych.

Badanie bronchoskopowe jest zasadniczym badaniem przy podejrzeniu raka ptuc.

Celem badania jest uwidocznienie guza i pobranie z niego materiału do badania cyto/histopatologicznego. W przypadku guzów położonych poza zasięgiem bronchoskopu celem badania jest pobranie materiału do badań z biopsji przezoskrzelowej lub popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych. W guzach obwodowych wykonuje się biopsję przezścienną klatki piersiowej lub materiał pozyskuje się metodą torakoskopową. Badanie ultrasonograficz-ne narządów jamy brzusznej stosuje się w celu wykrycia ewentualnych przerzutów (wątroba, nadnercza). Badanie spirometryczne służy do oceny wentylacji płuc przed kwalifikacją do zabiegu operacyjnego.

Postępowanie-, wybór leczenia raka płuc zależy od typu histopatologicznego, stopnia zaawansowania i stopnia sprawności chorego. W raku clrob-nokomórkowym leczeniem z wyboru jest chemioterapia (4—5 kursów co 21 dni).

Najczęściej stosuje się cysplatynę i etopozyd lub trzy leki: winkrystynę, cyklofosfamid i doksorubicynę.

Leczeniem z wyboru w przypadku raka niedrobnokomórkowego jest operacja. U chorych z rakiem niedrobnokomórkowym w stopniu zaawansowania I i II oraz u części chorych w stopniu III A wykonuje się doszczętne wycięcie guza wraz z całym płatem i węzłami wnęki oraz węzłami śródpiersia. U chorych w stopniu IIIB stosuje się tylko radio i chemioterapię.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość