Wole nietoksyczne

Wole nietoksyczne jest to powiększenie tarczycy przebiegające bez zaburzeń jej funkcji.

Wole nietoksyczne klasyfikuje się, uwzględniając:

  • obecność lub nieobecność guzków — wole guzkowe lub wole rozlane (miąższowe),
  • częstość występowania - wole sporadyczne lub endemiczne (to ostatnie, jeśli na danym obszarze u co najmniej 5% dzieci w wieku szkolnym stwierdza się wole),
  • wielkość luoia - wyróżnia się następujące stopnie jego wielkości (WHO):

-    stopień 0 - nie stwierdza się obecności wola,

-    stopień 1 - wole wyczuwalne w badaniu palpacyjnym, ale niewidoczne, gdy szyja jest ustawiona w pozycji normalnej (do stopnia 1 zalicza się również wole guzkowe, nawet jeśli powiększenie tarczycy jest niewidoczne),

-    stopień 2 - wole wyczuwalne i widoczne.

Etiologia: najczęstszą przyczyną powstawania wola nietoksycznego jest niedobór jodu.

Czynnikiem wywołującym wole może być również nadmienia podaż jodu (np. w formie niektórych leków - np. amiodaronu). U osób podatnych nadmierna ilość jodków może spowodować zarówno zaburzenia czynności tarczycy, jak i rozwój wola.

Na obszarach z prawidłową podażą jodu najczęstszą przyczyną powiększenia tarczycy jest przewlekłe zapalenie tarczycy, choć nie wszystkie przypadki tej choroby przebiegają z powiększeniem gruczołu. Do przejściowego powiększenia tarczycy może dojść także w przebiegu podostrego zapalenia tarczycy, wówczas objawem towarzyszącym jest bolesność gaiczołu. Choroby te jednak nie spełniają definicji wola nietoksycznego.

W badaniu palpacyjnym stwierdza się u pacjenta obecność powiększonej tarczycy o różnej spoistości, od miękkiej do bardzo twardej, ewentualnie wyczuwa się obecność zmian guzkowych (rycina 5.1). Istotna jest ocena twardości guzków, ich przesuwalności wobec otaczających struktur. Ponadto badanie obejmuje ocenę stanu okolicznych węzłów chłonnych.

Badanie ultrasonograficzne (USG) pozwala bardziej obiektywnie ocenić rozmiary gruczołu tarczowego i uwidocznić zmiany ogniskowe. Na podstawie badania USG można ocenić ewentualne przemieszczenie lub zwężenie światła tchawicy i stan węzłów chłonnych szyi.

Ultrasonografia odgrywa rolę badania wspomagającego biopsję aspira-cyjną cienkoigłową (BAC) tarczycy (umożliwia wybór optymalnego miejsca wykonania BAC oraz monitorowanie położenia końca igły biopsyjnej w zmianie).

Biopsja aspiracyjna cienkoigłową jest najbardziej wartościowym badaniem w diagnostyce wola guzkowego i pojedynczych guzków tarczycy. Stosuje się ją także przy podejrzeniu zapalenia tarczycy. Wynik badania cytologicznego może wskazywać na zmianę łagodną lub złośliwą. W przypadku zmian złośliwych i zazwyczaj w przypadku ognisk określonych jako podejrzane stosuje się leczenie operacyjne. W pozostałych przypadkach biopsję można wykonywać wielokrotnie (ale nie częściej niż co 6-8 miesięcy), monitorując w ten sposób wyniki leczenia łagodnych zmian rozrostowych tarczycy bądź wielkość gaiczołu tarczowego u pacjentów pozostających bez leczenia.

W badaniu scyntygraficznym stwierdza się różnego stopnia powiększenie tarczycy oraz ewentualnie obecność guzków „zimnych", „ciepłych” lub „gorących”, jednakże ocena ryzyka zagrożenia procesem złośliwym w tarczycy na podstawie jodochwytności ognisk nie znajduje obecnie rekomendacji. 

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość