Zapalenia tarczycy

Zapalenia tarczycy stanowią różnorodną pod względem etiologii grupę jednostek chorobowych.

Uwzględniając przebieg kliniczny, zapalenia tarczycy można podzielić na zapalenia ostre, podostre i przewlelde.

Etiologia:

Ostre zapalenie tarczycy najczęściej wywołane jest przez bakterie: paciorkowce (Streptococcus pyogenes) i gronkowce (Staphylococcus aureus). W przypadku zapaleń nawracających czynnikiem etiologicznym mogą być bakterie beztlenowe. Do zakażenia dochodzi drogą krwiopochodną lub wskutek przejścia procesu ropnego z sąsiednich tkanek.

Inne rodzaje ostrego zapalenia tarczycy to:

  • zapalenie po leczeniu 131I lub napromienieniu zewnętrznym szyi,
  • zapalenie palpacyjne powstałe w następstwie zbyt brutalnego badania tarczycy,
  • zapalenie polekowe (m.in. pochodne clifenylohyclantoiny, sole litu, bromki). Podostre zapalenie tarczycy (choroba de Quetvaina) jest zapaleniem najprawdopodobniej o etiologii wirusowej. Proces zapalny może być następstwem zakażenia: wirusem grypy, odry, nagminnego zapalenia przyusznic (niekiedy bezobjawowego, ale z obecnością we krwi przeciwciał przeciwwi-rusowych), mononukleozy, adenowirusem, ECHO i Coxsackie.Najczęściej podostre zapalenie tarczycy poprzedzone jest infekcją górnych dróg oddechowych.

Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy związane jest z reakcją układu immunologicznego skierowaną przeciw autoantygenom tarczycy i charakteryzuje się obecnością przeciwciał przeciw tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty-Tg) oraz limfocytów cytotoksycznych. Wyróżnia się dwie postacie kliniczne choroby: przebiegającą z obecnością wola i zanikową (atroficzną).

Objawy kliniczne:

Ostre ropne zapalenie tarczycy: występuje gorączka i dreszcze, stwierdza się bolesny obrzęk gruczołu tarczowego, często dochodzi do wytworzenia ropnia, powiększone są okoliczne węzły chłonne. Choroba nie prowadzi na ogół do zaburzeń czynności tarczycy.

Podostre zapalenie tarczycy (choroba de Queruaina): w początkowym okresie choroby pojawia się bolesny obrzęk tarczycy i gorączka. Ból promieniuje ipsilateralnie w kierunku uszu, okolicy kąta żuchwy i górnej części klatki piersiowej. Choroba ma przebieg 4-fazowy (przejściowa nadczynność tarczycy, przejściowa eutyreoza, przejściowa niedoczynność tarczycy, powrót do eutyreozy), jednak nie wszystkie fazy muszą ujawnić się klinicznie. Charakterystyczne jest wybitne podwyższenie wartości OB (do wartości nawet trzycyfrowych); wartość ta obniża się wraz z ustępowaniem objawów choroby. Objawy cofają się samoistnie, a parametry hormonalne normalizują się po upływie 8-16 tygodni, z czego na fazę nadczynności tarczycy przypada 3-8 tygodni.

W przewlekłym auioimmunologicznym zapaleniu tarczycy gruczoł tarczowy jest zazwyczaj powiększony, o wzmożonej spoistości, a nawet twardy. Niedoczynność gruczołu tarczowego ujawnia się zazwyczaj stopniowo, systematycznie się pogłębiając.

Postępowanie:

W ostrym bakteryjnym zapaleniu tarczycy leczeniem z wyboru jest anty-biotykoterapia, prowadzona w warunkach hospitalizacji. W przypadku powstania ropnia konieczna jest interwencja chirurgiczna - drenaż ropnia lub nawet subtotalna tyreoiclektomia.

W podostrym zapaleniu tarczycy faza nadczynności tarczycy nie wymaga specjalnego leczenia (ewentualnie można podać propranolol), W fazie niedoczynności podawanie L-T4 zapobiega zaostrzeniom choroby, jednakże ze względu na przejściowy charakter hipotyreozy nie ma bezwzględnej konieczności stosowania L-T4, a tym bardziej kontynuowania takiej terapii przez dłuższy czas. Ból i odczyn zapalny można zmniejszyć, podając niesteroidowe leki przeciwzapalne, w cięższych przypadkach stosuje się prednizon w dawce początkowej 40-60 mg dziennie w pierwszym tygodniu leczenia, zmniejszając stopniowo dawkę, aż do zakończenia leczenia po 4 tygodniach.

Przewlekłe auto immunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimo-to) prowadzi do niedoczynności tarczycy. Lekiem z wyboru jest stosowanie preparatów L-T,f według ogólnie przyjętych zasad leczenia substytucyjnego (patrz - leczenie niedoczynności tarczycy). Leczenie to prowadzi się przez całe życie chorego.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość