Choroby metaboliczne

Choroby metaboliczne są wynikiem mutacji, które zmieniając informację genetyczną, zakłócają syntezę białek odpowiedzialnych za funkcjonowanie organizmu (zmniejszenie aktywności białek enzymatycznych, receptorowych, transportowych, strukturalnych). Efektem jest gromadzenie w tkankach i płynach ustrojowych nadmiernej ilości substratów zablokowanej reakcji, ich toksyczny wpływ na organizm, występowanie objawów zależnych od deficytu substancji zablokowanej oraz aktywacji alternatywnych szlaków metabolicznych.

Większość wrodzonych błędów metabolicznych może być wykryła w okresie noworodkowym (obligatoryjny skrining w kierunku fenyloketonurii), niektóre w życiu płodowym. Część defektów genetycznych nie ma konsekwencji klinicznych, inne wywołują chorobę metaboliczną o stopniu nasilenia od łagodnego do letalnego.

Podejrzenie choroby metabolicznej u chorego noworodka nasuwa-.

  • pokrewieństwo między rodzicami,
  • choroba metaboliczna u rodzeństwa,
  • niewyjaśnione przyczyny zgonów poprzednich dzieci,
  • wczesne ujawnienie się objawów chorobowych (w kilka godzin, dni lub tygodni po urodzeniu u pozornie zdrowego, dobrze rozwijającego się noworodka dochodzi do pogorszenia się stanu ogólnego).

Objawy choroby metabolicznej są mało charakterystyczne (tabela 6.10), wymagają różnicowania z posocznicą, zespołem zaburzeń oddychania, następstwami urazu okołoporodowego, krwawieniem do ośrodkowego układu nerwowego.

Inne objawy chorób metabolicznych to: zaburzenia oddychania, termore-gulacji, zmiany napięcia mięśniowego (hipotonia lub hipeitonia z odgięcio-wym ułożeniem ciała), zmieniony kolor lub zapach moczu (np. mysi - fenyloketonuria, syropu klonowego czy karmelu - choroba syropu klonowego, rybi, zjełczały lub kapuścianopodobny - tyrozynemia, spoconych stóp -kwasica glutarowa II), głuchota, zaćma, zwichnięcie soczewki, krwiomocz, kamica nerkowa, pogrubiałe łysy twarzy, zmiany włosów, opóźnienie rozwoju psychicznego i motorycznego.

Odchylenia w podstawowych badaniach laboratoryjnych sugerujące chorobę metaboliczną: kwasica metaboliczna, ketonuria, hipo- lub hiperglikemia (w połączeniu z kwasicą metaboliczną i ketonurią może prowadzić do błędnego rozpoznania cukrzycy), hiperamonemia, zaburzenia jonowe, niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, podwyższona aktywność transaminaz, hiperbilirubinemia, hipoproteinemia, zaburzenia ko-agulologiczne.

Podejrzenie choroby metabolicznej obliguje do badań specjalistycznych w ośrodkach referencyjnych.

Postępowanie do czasu postawienia rozpoznania: zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych, wstrzymanie podaży mleka, odpowiednie pokrycie zapotrzebowania na płyny, elektrolity, witaminy, kalorie,.wyrównanie kwasicy przez podaż wodorowęglanów, zwalczanie infekcji.

Przykłady chorób metabolicznych:

  • fenyloketonuria (niedobór hydroksylazy fenyloalaniny, gromadzenie się metabolitów fenyloalaniny w tkankach i płynach ustrojowych prowadzi do uszkodzenia mózgu, leczenie - eliminacja fenyloalaniny z diety),
  • galaktozemia (test Guthriego z suchej kropli kiwi, deficyt urydylilotrans-ferazy galaktozo-l-fosforanu prowadzi do epizodów hipoglikemii, marskość wątroby, zaćma, upośledzenie umysłowe, postępowanie z wyboru to usunięcie galaktozy z diety),
  • tyrozynemia (gromadzenie się produktów przemiany tyrozyny prowadzi do uszkodzenia wątroby, nerek, ośrodkowego układu neiwowego, leczenie - podaż NTBC - inhibitora oksydazy kwasu />hydroksylopirogrono-wego),
  • inne: fruktozemia, choroby lizosomalne (spichrzanie wielkocząsteczkowych związków w lizosomach), w niektórych możliwe leczenie przyczynowe (np. w chorobie Gauchera dostarczanie ludzkiej glukozydazy otrzymanej drogą inżynierii genetycznej).

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość