Reaktywne zapalenia stawów

Reaktywne zapalenia stawów mogą wystąpić w związku z przebytym zakażeniem bakteryjnym, w jamie stawowej nie znajduje się jednak drobnoustrojów, lecz ich antygeny („jałowe” zapalenie). Do grupy reaktywnych zapaleń stawów zalicza się tylko takie zapalenia, które mają cechy spondyloartropatii.

Etiopatogeneza: drobnoustroje, które najczęściej indukują reaktywne zapalenia stawów, to Salmonella, Yersinia, Sbigella, Campylobacter i Chlamy-dia trachomatis. Patogeneza tych chorób jest niejasna. Niewątpliwie jest to odpowiedź ustroju na obecność antygenów bakteryjnych. Antygeny te przenoszone są do stawów przez komórki fagocytujące lub w postaci krążących kompleksów immunologicznych. Drobnoustroje po przebytym zakażeniu mogą przetrwać w błonie śluzowej jelit, węzłach chłonnych lub w błonie maziowej stawów i indukować dalsze tworzenie przeciwciał.

Objawy kliniczne-, zakażenie w obrębie przewodu pokarmowego lub dróg moczowo-płciowych poprzedza początek zapalenia stawów o kilka dni lub tygodni.

Choroba rozpoczyna się od objawów „ogólnych”, gorączką i złym samopoczuciem. Proces zapalny obejmuje jeden lub kilka stawów, asymetrycznie, często także przyczepy ścięgniste. Zapaleniu stawów mogą towarzyszyć zmiany w obrębie skóry oraz błon śluzowych.

W zapaleniach poprzedzonych zakażeniem dróg moczowych u mężczyzn może dojść do zmian zapalnych w błonie śluzowej prącia w okolicy ujścia cewki moczowej, u kobiet do zapalenia szyjki macicy.

Częste są bóle brzucha, biegunki, w endoskopii można wykazać zmiany w jelitach podobne do spostrzeganych we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego lub chorobie Leśniowskiego-Crohna. Proces zapalny może dotyczyć narządu wzroku (zapalenie spojówek, rzadziej błony naczyniowej oka), układu sercowo-naczyniowego i nerek. Triada objawów: zapalenie stawów, cewki moczowej i spojówek, nosi nazwę zespołu Reitera.

W badaniach laboratoryjnych należy dążyć do wykrycia drobnoustrojów (testy serologiczne, PCR), oznacza się HLA-B27, który jest obecny u około 65% chorych. Płyn stawowy w przebiegu reaktywnych zapaleń stawów ma charakter zapalny, w osadzie stwierdza się często obecność makrofagów zawierających sfagocytowane w całości granulocyty, nazwanych komórkami Reitera.

W obrazie rentgenowskim widoczny jest często zanik okołostawowy, w przypadkach o przewlekłym przebiegu także nadżerki, kostnienie okołostawowe i w miejscu przyczepów ścięgnistych. Częste są zmiany w obrębie stawów krzyżowo-biodrowych i kręgosłupa. Zmiany zapalne można uwidocznić wcześniej badaniem metodą scyntygrafii i rezonansu magnetycznego.

Leczenie: leczenie reaktywnych zapaleń stawów w ostrym wczesnym okresie choroby i zawsze wówczas, gdy udaje się zidentyfikować drobnoustroje, powinno obejmować stosowanie antybiotyków (najczęściej tetracy-klin). W przewlekłej fazie choroby stosuje się sulfasalazynę. Nie należy natomiast podawać metotreksatu lub innych leków itnmunosupresyjnych. Są one szczególnie przeciwwskazane u chorych z zakażeniem HIV.

Większość przypadków reaktywnych zapaleń stawów kończy się całkowitym wyleczeniem, czasem zdarzają się nawroty. U części chorych jednak choroba przybiera postać przewlekłego procesu zapalnego prowadzącego do powikłań narządowych i kalectwa. Wskazana jest konsultacja w ośrodku specjalistycznym.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość