Upośledzenie umysłowe

Upośledzenie umysłowe to funkcjonowanie intelektualne poniżej przeciętnej, które powstało w okresie rozwojowym i któremu towarzyszy obniżenie zdolności przystosowania się.

Stopnie upośledzenia (skala Terman—Merrill i skala Wechslera) określane kolejnym odchyleniem standardowym wartości ilorazu inteligencji (IQ) od umownie przyjętej średniej populacyjnej (IQ = 100). Wartością graniczną są dwa odchylenia standardowe:

  • lekkie (IQ = 67-52),
  • umiarkowane (IQ = 51-36),
  • znaczne (IQ = 35-20),
  • głębokie (IQ = 19-0).

Istnieje pogląd, że o rozpoznaniu upośledzenia umysłowego nie może decydować IQ czy iloraz rozwoju. Osoby z upośledzeniem umysłowym mogą wykazywać specyficzne uzdolnienia plastyczne, muzyczne i ruchowe.

Podział stosowany w praktyce klinicznej, uwzględniający rokowanie i wybór optymalnego sposobu postępowania:

a)upośledzenie lekkie („konstytucjonalne") — IQ > 50, ujawnia się w wieku szkolnym, stwierdza się znaczny wpływ statusu psychospołecznego rodziny, u większości zmiany organiczne w ośrodkowym układzie nerwowym,

b)upośledzenie głębsze („patologiczne”) - osoby umiarkowanie, znacznie i głęboko upośledzone, ujawnia się w wieku niemowlęcym lub przedszkolnym, IQ < 50, częste zmiany organiczne w ośrodkowym układzie nerwowym, niewielki wpływ statusu psychospołecznego rodziny.

Częstość występowania: 2-3% społeczeństwa, umiarkowane 10-12 razy częściej niż głębokie. U 7—10% dzieci występują dodatkowo zaburzenia psychiczne.

Przyczyny, aberracje chromosomowe (4—28%), znane zespoły genetyczne (3-9%), waciy ośrodkowego układu nawowego (3-17%), powikłania wcześniactwa (2—10%), powikłania okołoporodowe (8-13%), czynniki środowiskowe (5-13%), czynniki socjoekonomiczne (3-12%), choroby metaboliczne i zaburzenia hormonalne (1—15%), nieznane (do 50%).

Diagnostyka:

  • wywiad: patologia ciąży i porodu, powikłania okresu adaptacji u noworodka, zakażenia i urazy ośrodkowego układu nerwowego, zatrucia, nowotwory ośrodkowego układu nerwowego, niedobory pokarmowe, zaniedbania środowiskowe,
  • badanie fizykalne: zaburzone wzorce ruchu i postawy, nieprawidłowa artykulacja, zmiany skórne (fakomatozy),
  • rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, EEG, EMG,
  • badanie cytogenetyczne i molekularne,
  • badania biochemiczne i hormonalne (np. niedoczynność tarczycy).

Postępowanie profilaktyczno-lecznicze - wymagana stała, wielospecjali-styczna opieka:

  • stworzenie warunków optymalnego rozwoju dziecka, aktywności życiowej, akceptacji społecznej i zapobieganie pogłębianiu się upośledzenia umysłowego,
  • wczesna interwencja medyczna, psychologiczna i pedagogiczna,
  • często konieczna stała opieka stomatologiczna,
  • przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, a po 16. roku życia grupy inwalidzkiej,
  • opieka w poradni genetycznej,
  • opieka w ośrodku wczesnej interwencji dla dzieci do 7. roku życia, przedszkola integracyjne, przedszkola specjalne,
  • indywidualny program nauczania i klasy integracyjne w szkołach masowych, szkoły specjalne (lekkie upośledzenie umysłowe), klasy życia w szkołach specjalnych, szkoły życia.

Leczenie farmakologiczne-, dzieci agresywnych, autystycznych, nadpobudliwych psychoruchowo. Wskazane są konsultacje psychiatryczne.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość