Ostre i przewlekłe zakażenia układu moczowego

Etiologia: zakażenie układu moczowego jest to obecność w drogach moczowych powyżej zwieracza pęcherza moczowego drobnoustrojów, najczęściej z rodziny Enterobacteriaceae. Zakażenia mogą być wywoływane także przez grzyby lub wirusy. Około 80% niepowikłanych zakażeń u kobiet wywołanych jest przez Escherichia coli. Źródłem bakterii wywołujących zakażenia układu moczowego jest przewód pokarmowy, zewnętrzne narządy rodne, zdarzają się także zakażenia wewnątrzszpitalne, a tylko 3% zakażeń związanych jest z uogólnioną bakteriemią. U chorych z zakażeniami nawracającymi i zakażeniami powikłanymi, a także u hospitalizowanych zmniejsza się częstość iniekcji E coli do 50%, wzrasta częstość iniekcji innymi pałeczkami Gram-ujemnymi (Klebsiella, Proteus, Enterobacter).Częstość występowa-nia zakażenia układu moczowego zależy od płci i wieku badanych oraz od rodzaju badanej populacji. Częstość ta wzrasta w miarę starzenia się populacji i jest większa u płci żeńskiej niż męskiej. Badania epidemiologiczne przyjmują za podstawę rozpoznania stwierdzenie znamiennej bakte-riu rii (> 105 bakterii w 1 ml moczu). Należy podkreślić, że częstość występowania zakażenia układu moczowego jest znacznie większa wśród osób hospitalizowanych, w internatach, w domach opieki społecznej oraz u ludzi z czynnikami predysponującymi do infekcji.

Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek jest przewlekłą nefropatią śródmiąższową, której rozwój zapoczątkowany jest przez nieswoiste zakażenie bakteryjne nerek, natomiast dalszy przebieg nie wymaga obecności drobnoustrojów w nerkach.

Objawy kliniczne: wyróżnia się zakażenia bezobjawowe oraz ciężkie postacie przebiegające z posocznicą i niewydolnością nerek, a także zakażenia dolnego i górnego odcinka dróg moczowych. Dla celów praktycznych można wyróżnić niepowikłane i powikłane zakażenie układu moczowego, W ostrym zakażeniu układu moczowego choroba rozpoczyna się zwykle nagle gorączką, dochodzącą do 40°C, dreszczami i obu- lub jednostronnymi bólami w okolicy lędźwiowej. W zależności od umiejscowienia iniekcji u chorych obserwuje się rozlane bóle brzucha, bolesność przy obmacywaniu i wstrząsaniu okolicy nerek, a także objawy zapalenia pęcherza oraz u mężczyzn w ostrym zapaleniu gruczołu krokowego bóle krocza i okolicy krzyżowej. Zwykle w moczu stwierdza się niewielkie ilości białka oraz wałeczki leukocytowe. Występuje ropomocz, a niekiedy także krwiomocz. W badaniu mikrobiologicznym stwierdza się zwykle znamienną bakteriurię, a badanie kiwi wykazuje leukocytozę z przesunięciem obrazu krwinek w lewo oraz przyspieszenie opadania krwinek.

Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek często przebiega podstępnie, bez wyraźnych objawów aż do okresu, kiedy pojawi się przewlekła niewydolność nerek. U niektórych chorych przebiega z zaostrzeniami, których obraz jest podobny do ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek. U tych chorych w badaniach obrazowych stwierdza się niesymetryczne zmniejszenie obu nerek, zniekształcenia kielichów, a czasami miedniczek oraz rozległe blizny.

Postępowanie: już w początkowym etapie choroby należy potwierdzić rozpoznanie, ustalić postać i umiejscowienie zakażenia układu moczowego poprzez dokładne zebranie wywiadu, badanie podmiotowe i przedmiotowe oraz badania dodatkowe, takie jak: badanie ogólne moczu (mikroskopowe, biochemiczne, paski testowe), badanie ginekologiczne u kobiet, badanie per rectum u mężczyzn. Należy rozpocząć leczenie empiryczne na podstawie objawów klinicznych i wyników badania moczu. Należy unikać leków nefro- i hepatotoksycznych.

W przypadku nawrotowego lub powikłanego zakażenia układu moczowego należy najpieiw wykonać posiew moczu i antybiogram, a następnie badania pozwalające rozpoznać przyczynę nawrotów niepowikłanego lub powikłanego zakażenia układu moczowego. Do najczęściej wykonywanych badań należy USG nerek i pęcherza moczo wego, stężenie kreatyniny w surowicy krwi, morfologia krwi obwodowej itp.

W przypadku powikłanych oraz niepowikłanych zakażeń układu moczowego o nietypowym lub ciężkim przebiegu należy rozważyć możliwość hospitalizacji. Po otrzymaniu wyniku posiewu moczu i antybiogramu należy zweryfikować leczenie.

Wybór leku zależy od nasilenia objawów zakażenia i spodziewanej wrażliwości domniemanego drobnoustroju chorobotwórczego. W leczeniu chorych na niepowikłane zakażenie układu moczowego stosuje się najczęściej: trymetoprym, ko-trymoksazol, nitroliirantoinę, amoksycylinę, lluorochinolo-ny i cefalosporyny I generacji. W razie podejrzenia zakażenia chlamydiami lub mikoplazmami wskazane jest stosowanie doksycykliny. Zalecany okres leczenia to 3-5 dni. W razie potrzeby można go wydłużyć do 7 dni.

W zapobieganiu nawrotom niepowikłanego zakażenia układu moczowego, przy częstości ponad 2 nawrotów rocznie, należy podawać profilaktycznie małą dawkę trymetoprymu, ko-trymoksazolu lub nitrofurantoiny codziennie lub co drugi dzień. W leczeniu powikłanego zakażenia układu moczowego należy wyeliminować czynniki utrudniające odpływ moczu, opanować choroby ogólnoustrojowe. Jeśli to niemożliwe, wskazane jest stosowanie przewlekłej chemioprofilaktyki.

Do hospitalizacji kwalifikują się ostre odmiedniczkowe zapalenia nerek o śreclniociężkim i ciężkim przebiegu, ostre odmieclniczkowe zapalenia u kobiet w ciąży i większość powikłanych zakażeń układu moczowego.

 

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość