Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Bruceloza

Bruceloza, występująca również pod wieloma innymi nazwami (m.in. gorączka śródziemnomorska, choroba Banga, gorączka maltańska) to ostra odzwierzęca choroba bakteryjna, najczęściej dotykająca lekarzy weterynarii, oraz osoby mieszkające w obszarach gospodarstw wiejskich i często mające styczność ze zwierzętami.

Do zakażenia dochodzi zwykle przez uszkodzoną skórę. Główne objawy brucelozy występujące u człowieka to ogólne osłabienie, gorączka, dreszcze i bóle mięśniowo-stawowe. Mogą pojawiać się również silne bóle głowy, wysypki, ból jąder, zaburzenia sensoryczne i psychiczne, dolegliwości sercowe oraz żołądkowo jelitowe.

W najcięższych przypadkach może dojść do wielonarządowych uszkodzeń i innych powikłań, wśród których wymienia się zapalenie jąder, opon mózgowych i wsierdzia, a nawet sepsę. Leczenie polega na kilkutygodniowej antybiotykoterapii, zwykle łączącej streptomycynę i doksycylinę.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. wrona (Gość)

    Choroba odzwierzęca cechująca się polimorfizmem objawów i zmian narządowych. Przebieg może być osty, podostry lub przewlekły. W Polsce
    jest głównie chorobą zawodową dotyczącą osób mających kontakt ze zwierzętami lub mięsem.
    Czynnik etiologiczny: Brucella melitensis – kozy i owce – gorączka maltańska.

    Brucella bovis – choroba Banga
    Brucella suis ( w USA – od świń)
    Brucella canis

    Gram-ujemne pałeczki, nieruchome, rosną na podłożach wzbogaconych w temp 37C w lekko kwaśnym pH w 10% CO2. Wytrzymałe na wysychanie.
    Giną w temp 80C po 6-8min, pod wpływem środków dezynfekujących po 20min.
    Źródłem zakażenia są zwierzęta domowe (bydło, owce, kozy, świnie).

    Zarazek wydala się z mlekiem ,kałem i moczem.
    Wrota zakażenia stanowi uszkodzona skóra, błony śluzowe, spojówki lub p.pok.
    W Polsce zakażenie dotyczy głównie weterynarzy, zootechników, hodowców, pracowników rzeźni itp.
    Choroba Banga ma zwykle łagodny przebieg kliniczny, zachorowania są zwykle sporadyczne, rzadko małe epidemie.
    Gorączka maltańska występuje w obrębie basenu Morza Śródziemnego. Br. melitensis jest bardzo zjadliwa, człowiek zaraża się drogą pokarmową
    (mleko, sery). Mogą wystąpić epidemie. W przypadku zakażeń zawodowych częściej chorują mężczyźni, w zakażeniach pokarmowych rozkład jest równomierny.

    W zapobieganiu kluczową rolę odgrywa zachowanie zasad higieny pracy, używanie rękawic gumowych, spożywanie tylko mleka pasteryzowanego lub przegotowanego.

    Patogeneza:
    1. Pałeczki Brucella w ustroju przenikają do węzłów chłonnych i namnażają się. Długi okres bez objawów, ale powstają
    przeciwciała i dochodzi do uczulenia ustroju (dodatni odczyn Burneta) – nadwrażliwość komórkowa typu późnego.
    2. Rzadko szybko dochodzi do przerwania bariery i ostrej fazy choroby z bakteriemią i zajęciem narządów.
    3. W dalszym przebiegu mogą występować uogólnienia i zaostrzenia z objawami narządowo-układowymi oraz okresy wtórnego utajenia.
    4. W początkowym okresie choroby toczy się proces infekcyjnotoksyczny, następnie powstają wtórne zaburzenia immunologiczne i w konsekwencji zaburzenia trofiki wegetatywnej.
    5. Procesy zwyrodnieniowe mają przewagę nad zapalnymi (głównie w układzie kostno-stawowym i nerwowym)
    6. Anatomopatologicznie stwierdza się w układzie siateczkwośródbłonkowym swoistą ziarninę (małe ziarniniaki) przypominające gruźlicze (nie serowacieją), ulegają zbliznowaceniu.

    Obraz kliniczny:
     Okres wylęgania zwykle 5-21 dni nawet do kilku miesięcy (zakażenie latentne)
     Obraz kliniczny zależy od gatunku paeczki:
     Br. melitensis, Br. suis – ciężki przebieg, możliwa posocznica, powikłania, charakterystyczna falująca gorączka.
     Br. bovis – łagodny przebieg.

    1. Bruceloza ostra
    a) Gorączka falująca, zazwyczaj nieregularnie zwalniająca, czasem przerywana
    b) Dreszcze, osłabienie, zlewne poty
    c) Uporczywe bóle głowy, mięśni i stawów, bóle jąder
    d) Dobry stan ogólny, tętno odpowiada gorączce
    e) Powiększona wątroba, śledziona, węzły chłonne.
    f) Powikłania narządowe: zapalenie jąder i najądrzy, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych i kręgosłupa, zapaleni opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie wsierdzia
    g) Badania laboratoryjne: OB – norma lub nieznacznie podwyższone, LEU prawidłowe lub nieznacznie obniżone, limfocytoza
    h) Decydujące są odczyny serologiczne oraz posiew krwi.

    2. Bruceloza przewlekła
    a) Długotrwałe okresy remisji przerywane kilkudniowymi epizodami gorączki i dłuższymi objawami narządowymi.
    b) Pacjent cały czas „ma poczucie choroby”
    c) W okresie zaostrzenia łatwa męczliwość fizyczna i psychiczna, potliwość, bóle głowy, apatia, niepokój, zaburzenia snu
    d) Dominuje uszkodzenie układu kostno-stawowego – zmiany zwyrodnieniowe – uporczywe bóle kostnostawowe i mięśniowe, upośledzenie czynności ruchowej (zwłaszcza lędźwiowego odcinka kręgosłupa), zmiany radiologiczne w dużych stawach, rzadko w drobnych, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, myositis, bursitis

    3. Objawy ze strony układu nerwowego:
     Układ autonomiczny
    a) Osłabienie, bóle głowy, zaburzenia czucia, potliwość, omdlenia
    b) Zaburzenia seksualne
    c) Zespoły rzekomo nerwicowe

     Układ obwodowy
    a) Uszkodzenie n.VIII (wtórne do zmian w uchu wewn)
    b) Objawy korzeniowe (wtórne do zmian w kręgosłupie)

     OUN (neurobruceloza)
    a) Zaburzenia psychiczne,
    b) Uporczywe bóle i zawroty głowy
    c) Napady petit mal i grand mal
    d) Przejściowe porażenie wiotkie
    e) Wzrost gamma globulin w PMR
    f) Zespół psychoorganiczny

    4. Zmiany narządowo-wątobowe:
    a) Pobolewania w prawym podżebrzu, wzdęcia, odbijania,
    b) Wątroba powiększona o 2-4cm, gładka, o wzmożonej spoistości, tkliwa
    c) Nieznaczna hiperbilirubinemia, hipergammaglobulinemia, hipoalbuminemia
    d) Dodatnia próba z BSF
    e) Zwyrodnienie miąższowe, gromadzenie barwnika w komórkach – hepatitis reactiva non specifica

    5. Zmiany w narządach płciowych
    a) Zapalenie jąder i najądrzy
    b) Trwałe zaburzenia funkcji seksualnych
    c) Zaburzenia produkcji androgenów

    6. Inne - rzadkie:
    a) Zmiany w m. sercowym
    b) Zmiany skórne (wysypki, wybroczyny, zmiany grudkowopęcherzykowe)
    c) Astma oskrzelowa

    Rozpoznanie – kliniczne
    Serologia: odczyn aglutynacji Wrighta, OWD, odczyn Coombsa, odczyn skórno-alergiczny Burneta
    Rzadko udaje się wyhodować zarazek.
    Odczyn Burneta jest swoistym, czułym odczynem diagnostyczny bardzo przydatnym w podejrzeniu brucelozą. Wykonanie:
    a) S.c. podaje się 0,05-0,1ml bruceliny diagnostycznej
    b) Odczytuje się wynik po 24 i 48 godzinach
    c) Odczyn miejscowy: zaczerwienienie, naciek, pęcherz, zmiany martwicze
    d) Odczyn ze strony węzłów chłonnych, odczyn ogólny – gorączka i zaostrzenie objawów brucelozy

    Dodatni w wygasłym procesie, autoagresji pozakaźnej, utajonym aktywnym procesie
    Odczyn aglutynacyjny i odczyn Coombsa od 1:100 wzwyż jest miarodajny w rozpoznaniu OWD i odczyn hemaglutynacji biernej w każdym mianie
    W przewlekłej brucelozie: OB. w normie, RBC, Hb w normie LEU w normie lub obniżona Granulocytopenia, eozynopenia, limfocytoza Trombocytopenia

    Leczenie:
    Zawsze brucelozę ostrą, brucelozę przewlekła tylko w przypadkach aktywnego procesu (aglutynacja >200)
    Ostra bruceloza – antybiotyki – tetracykliny, chloramfenikol przez minimum 4 tygodnie. Dodatkowo sulfonamidy. Kontrolować obraz krwi.
    Ewentualnie streptomycyna (niezalecana ze względu na oto toksyczność)
    Leczenie swoisto bodźcowe i odczulające szczepionką (brucelina do celów terapeutycznych)