Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Depresja u dzieci

Dzieciństwo postrzegane jest jako czas beztroskiej zabawy i spontanicznej radości. Jednak kiedy maluch przez dłuższy okres czasu jest smutny i nic go nie cieszy, można podejrzewać u niego dziecięcą depresję.

Depresja nie jest chorobą dorosłych. Choć zaburzenia rzeczywiście pojawiają się najczęściej w późniejszym okresie życia, zdolność do odczuwania radości, która jest jedną z najważniejszych cech małego, zdrowego dziecka, może zostać zachwiana już u kilkulatka.

Objawy depresji u dzieci

Według przeprowadzanych badań z udziałem dzieci wykazano, że mogą u nich występować objawy kliniczne typowe dla depresji dorosłych. Jedynie ich forma i postać są inne ze względu na młody wiek pacjenta.

Depresja dziecięca jest jednak dużo trudniejsza do zdiagnozowania, bo małemu dziecku trudno jest określić stan emocjonalny, w którym się znajduje.

Kilkulatek rzadko deklaruje, że odczuwa smutek czy przygnębienie, a targające nim emocje zazwyczaj objawiają się somatycznie, w postaci nudności, biegunek, bólu brzucha, moczenia i kłopotów z zasypianiem.

Najlepszym wskaźnikiem depresji u dzieci, który zdecydowanie ułatwia diagnozę, jest niemożność odczuwania przyjemności czy czerpania radości z zabawy lub wykonywania ulubionych zajęć. Jednak depresja dziecięca nie zawsze objawia się permanentnym smutkiem czy bojaźliwością. Bardzo charakterystyczną cechą depresji dziecięcej jest złość, wzburzenie, drażliwość i kłopoty z koncentracją, a rodzice mogą zauważyć nawet występowanie zachowań autodestrukcyjnych.

Podsumowując, najczęściej występującymi objawami depresji u dzieci są:

  • znudzenie i brak energii,

  • mała motywacja do zabawy czy wykonywania innych czynności,

  • problemy z koncentracją,

  • notoryczny smutek i poczucie beznadziejności,

  • brak zadowolenia z czynności, które wcześniej sprawiały im radość,

  • częste wzburzenie i pobudzenie,

  • drażliwość i nerwowość,

  • bóle brzucha, biegunki i wymioty,

  • słabe postępy w przedszkolu i szkole,

  • niezdecydowanie,

  • niska samoocena,

  • poczucie winy,

  • zaburzenia snu i moczenie nocne,

  • ryzykanctwo, skłonność do wypadków i zranień,

  • nieśmiałość i bojaźliwość,

  • lęk i fobie.

Testy na depresję dziecięcą

Dotychczas opracowano dwa odrębne metodologicznie testy na depresję u dzieci.

Pierwszy test polega na tzw. wywiadzie marionetkowym. Dzieci są pytane o uczucia i wrażenia po obejrzeniu zachowania dwóch kukiełek. Marionetki podczas przedstawienia rozmawiają o tym, jak się czują, zaś dzieci mają wybrać tę kukiełkę, która lepiej oddaje ich emocje. Jednak nie u każdego dziecka taki test daje jakiekolwiek rezultaty.

Drugim testem jest kwestionariusz Preschool Feelings Checklist - Kwestionariusz Emocji u Dzieci w Wieku Przedszkolnym, składający się z 16 pytań. Test zawiera proste pytania, na które odpowiadają rodzice dziecka, wybierając odpowiedź tak lub nie. Kwestionariusz wypełnia się w zaledwie 2 minuty. Metoda ta pozwala na identyfikację tych dzieci, u których ryzyko zachorowania na depresję jest podwyższone.

W kwestionariuszu znajdują się takie pytania, a raczej stwierdzenia dotyczące dziecka, jak:

  • Ma kłopoty z zastosowaniem prostych wskazówek lub zasad (dostosowaniem się do nich).

  • Dużo pojękuje lub płacze.

  • Nie jest zainteresowane zabawą.

Jeśli w teście rodzice zaznaczą więcej niż 3 odpowiedzi twierdzące, wówczas ich dziecko znajduje się w grupie ryzyka.

Przyczyny depresji dziecięcej

Jedną z najważniejszych przyczyn występowania depresji u dzieci są czynniki dziedziczne. Blisko 60% dzieci, których dziadkowie chorowali na zaburzenia depresyjne, wykazuje objawy tej samej choroby. Statystyki wskazują, że takich dzieci jest nawet dwa razy więcej niż w rodzinach, w których nigdy nie występowały przypadki zachorowania.

Grupy ryzyka

Na depresję dziecięcą szczególnie narażone są też dzieci, które doświadczyły straty – zmarł jeden z ich rodziców, kolega lub członek bliskiej rodziny, do którego były przywiązane. W grupie ryzyka znajdują się też dzieci cierpiące na zaburzenia uczenia się, uwagi lub zachowania.

Jak pomóc dziecku z depresją

  • Jeśli rodzic, opiekun, czy pedagog zauważą niepokojące objawy depresji dziecięcej u swojej pociechy, powinni oni próbować jej pomóc. Muszą być wyczuleni na zachowania dziecka, które mogłyby potwierdzić ich przypuszczenia. Dobrą metodą jest notowanie, od jak dawna dane objawy mają miejsce, z jaką częstotliwością występują i jak bardzo są one nasilone.

  • Rodzice powinni zasięgnąć porady specjalisty, najlepiej psychologa dziecięcego lub psychiatry, który mógłby trafnie zdiagnozować ich dziecko.

  • Wsparciem w leczeniu depresji dziecka i niesieniu mu pomocy, mogą być inni rodzice, mający podobne problemy.

  • Aby pomóc dziecku z depresją powinniśmy jak najwięcej wiedzieć o tej chorobie, warto więc czytać przeróżne publikacje książkowe i elektroniczne na ten temat.

  • Wreszcie, można z dzieckiem porozmawiać o swoich spostrzeżeniach i umożliwić mu wyrażenie tego, co czuje. Rodzice mogą uczyć dziecko, w jaki sposób może ono okazywać emocje. Jeśli będzie słuchało o tym, jak opiekunowie mówią o uczuciach, jakich słów używają, łatwiej mu będzie powiedzieć o swoich wrażeniach.

  • Należy dbać o to, aby dziecko było jak najbardziej aktywne. Trzeba więc zachęcać je do jazdy na rowerze, gry w piłkę, czy zabaw z rówieśnikami. Ćwiczenia fizyczne mogą znacząco zredukować objawy depresji.

  • W wyrażaniu uczuć dziecku może pomóc sztuka – rysowanie, malowanie, śpiew, czy taniec.

  • Nie można bagatelizować tego, jakie znaczenie ma przebywanie z dzieckiem, czytanie mu książek czy rozmawianie z nim. Szczególnie wskazana jest biblioterapia. W bajkach terapeutycznych bohaterowie przeżywają podobne problemy i radzą sobie z nimi na przeróżne sposoby. Dziecko może się z nimi utożsamiać i odnajdywać receptę na swój kłopot.

Depresja w różnych grupach wiekowych

Objawy depresji dziecięcej są różne na różnych etapach życia malucha. Zdecydowanie najtrudniej jest zrozumieć sprzeczne uczucia najmłodszym dzieciom, które nie potrafią ich ani zidentyfikować ani nazwać. Im mniejsze dziecko, tym trudniej będzie mu przełożyć emocje na trafne słowa i stwierdzenia.

Młodzież, czy w ogóle starsze dzieci w wieku szkolnym, łatwiej przekładają na słowa negatywne przekonania na swój temat. U nastolatków najczęściej dochodzi do postrzegania siebie jako nielubianego i niekochanego przez rodzinę człowieka, który do niczego się nie nadaje. Umniejszanie własnej wartości, zarówno pod względem prezentowanych umiejętności, jak i atrakcyjności, jest charakterystyczne dla zaburzeń depresyjnych u nastolatków.

Depresyjne nastolatki mogą dodatkowo uskarżać się na bóle głowy, czy brzucha. Miewają problemy ze snem i wybudzaniem się. Cały czas mogą być zmęczone, a nawet wyczerpane, pomimo całonocnego snu. Chorujący na depresję wycofują się z kontaktów z rówieśnikami i rodziną, najchętniej spędzają czas same. Nie mają zainteresowań, nic ich nie cieszy, czasem przejawiają chorobliwe wprost zainteresowanie śmiercią i umieraniem. Nie należy lekceważyć takich objawów. Najlepiej zasięgnąć rady psychologa lub psychiatry.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. Niewinaa.<33 (Gość)

    Mam 12 lat.Mam podobne dolegliwości. Moje życie jest takie do niczego...
    rodzice nic nie wiedzą o tym.. i nie chce żeby się dowiedzieli . 
    Nie chce mi sie żyć..!

  2. Mia

    Dlaczego nie chcesz, by dowiedzieli się rodzice?

  3. Kamila (Gość)

    Rozumiem niewinną nie chce martwić rodziców, nie chce chodzic od lekarza do lekarza ....nie chce wysłuchiwac głupiej gadaniny bo jest przeswiadczona ,ze to i tak jej nie pomoze proponuję zanim pomyśli o tym ,żeby powiedziec jak sie czuje mamie czy tacie ...czy komus do kogo ma zaufanie to do tego czasu pij ziele dziurawca i melise moja córka 12 lat ma taki syrop neospasmina w aptece jakieś 6-8 zł butelka dobrze sie wysypiaj ,odżywiaj a samopoczucie sie poprawi ...trzymaj się niewinna

  4. kioldas (Gość)

    ja mialem depresje w tamtym roku nikomu temu nie życze to jest  to jest najgorsza rzecz powodem tego bylo ze w szkole nie szło mi najlepiej nie jadlem nie moglem spac bylem ciagle smutny mysli samobojcze ale sam z tego wyszedlem

  5. Daga (Gość)

    Nie mogę zasypać. Myślę o popełnieniu samobójstwa jestem do wszystkiego zdolna. Nie lubie często wychodzić nigdzie. Chodzę cały czas smutna.Ciężko mi się spacerować. Moji rodzice się rozwodzą jutro.Już kilka razy brałam tabletki ale nic. Mam 13l w tym roku.Robiłam test na depresję miałam 30 pkt. Mam na imię Dagmara. Nikt mi nie wierzy.Czasem myślę że to przezemnie się rozwodzą.Chodzę do psychologa ale jakby robię minę do złej gry.

  6. Mamusia

    Depresja to bardzo poważna choroba a zwłaszcza u dzieci.Znalazłam bardzo ciekawy artykuł na ten temat i Wam też polecam...http://www.osesek.pl/zdrowie-i-pielegnacja-dziecka/zdrowie-dziecka/509-dziecieca-depresja.html