Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Koronarografia

Koronarografia jest inwazyjnym badaniem diagnostycznym, którego przeprowadzenie pozwala określić stan zdrowia naszego serca. Jest wykorzystywana nie tylko w celu wykrywania choroby wieńcowej, ale także w celu podejmowania decyzji dotyczącej jej leczenia.

Czym jest koronarografia?

Koronarografia jest inwazyjnym badaniem diagnostycznym, polegającym na podaniu do tętnic wieńcowych kontrastu, który przy użyciu promieniowania rentgenowskiego ujawnia szczegółową kondycję żył. Badanie to ma szerokie zastosowanie w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca, dostarcza informacji o funkcjonowaniu zastawek, zdolności przepływu krwi oraz o ciśnieniu panującym w komorach tego narządu.

Obok koronarografii inwazyjnej wyróżnia się również nieinwazyjną metodę tego badania. Niestety jest ona jednak znacznie mniej dokładna i zwykle wiąże się z większą dawką kontrastu i silniejszym promieniowaniem rentgenowskim. Koronarografię nieinwazyjną wykorzystuje się najczęściej w celu wykluczenia choroby (jeśli jej prawdopodobieństwo jest niskie), do sprawdzenia stanu bypassów oraz gdy zaistnieje konieczność oceny innych struktur wewnętrznych (np. tętniaka aorty, który kwalifikuje się do operacji).

Wskazania do przeprowadzenia badania

Koronarografię należy niezwłocznie przeprowadzić w przypadku:

  • konieczności rozpoznania choroby wieńcowej
  • konieczności określenia dokładnej lokalizacji zmian w tętnicach wieńcowych
  • rozpoznania stabilnej dławicy piersiowej
  • wystąpienia zawału serca z uniesieniem odcinka ST w zapisie elektrokardiogramu lub w przypadku zawału bez jego uniesienia
  • nawrotu niedokrwienia po zabiegu udrożniania żył
  • stwierdzenia wad zastawek serca
  • wystąpienia rozwarstwienia aorty wstępującej lub pojawienia się na niej tętniaka
  • wystąpienia kardiomiopatii przerostowej z dławicą piersiową
  • wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia o nieznanej etiologii

Pacjenta do koronarografii powinien zakwalifikować lekarz.

Przeciwwskazania do przeprowadzenia badania

Koronarografii nie powinno się przeprowadzać w przypadku stwierdzenia:

  • zaawansowanej niewydolności nerek
  • obrzęku płuc
  • ciężkiej skazy krwotocznej
  • czynnego krwawienia z przewodu pokarmowego
  • świeżo przebytego udaru mózgu
  • niedokrwistości
  • ciężkiego nadciśnienia tętniczego
  • znacznych zaburzeń elektrolitowych
  • zatrucia glikozydami naparstnicy
  • uczulenia na środki kontrastowe
  • współistniejącej choroby, która stanowi zagrożenie dla życia
  • zapalenia wsierdzia na zastawce aortalnej
  • braku pisemnej zgody pacjenta na przeprowadzenie badania

Jak przygotować się do badania?

Przed koronografią pacjent powinien zaszczepić się przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz wykonać podstawowe badania takie jak morfologia (wraz z oznaczeniem grupy krwi), ogólne badanie moczu, echo serca oraz badanie poziomu kreatyniny w organizmie. W niektórych przypadkach konieczne jest również ocenienie funkcjonowania tarczycy lub wykonanie rentgena klatki piersiowej.

Pacjenci na tydzień przed badaniem powinni zażywać aspirynę oraz inne leki zlecone przez lekarza, które przygotują go do ewentualnego zabiegu poszerzania naczyń krwionośnych. Na kilka dni przed koronarografią konieczne jest również odstawienie pewnych rodzajów leków (np. przeciwzakrzepowych). W dniu badania należy być na czczo i mieć dokładnie wygolone pachwiny.

Przebieg koronarografii

Koronarografię przeprowadza się w specjalnie do tego przystosowanych salach szpitalnych. Pacjent po położeniu się na łóżku otrzymuje kroplówkę, a do jego klatki piersiowej podłączane są elektrody EKG, które przez cały czas monitorują pracę serca.

Lekarz zakłada badanemu również specjalny mankiet, który w trakcie przeprowadzania badania mierzy ciśnienie tętnicze. Pacjent podczas koronografii nie podlega znieczuleniu ogólnemu – jest przytomny, ale na wszelki wypadek podaje się mu leki uspokajające. Po ułożeniu na plecach i obłożeniu czystymi serwetami, lekarz przystępuje do badania.

Koronarografię można wykonać na trzy różne sposoby - wykorzystując do badania tętnicę promieniową, ramienną lub tętnicę udową. Lekarz rozpoczyna zabieg poprzez miejscowe znieczulenie obszaru, przez który wprowadzać będzie cienkie wężyki (tzw. cewniki). Po ich umieszczeniu, cewniki są przemieszczane kolejno przez tętnicę, aortę, aż do prawej i lewej tętnicy wieńcowej. Następnie przystępuje do wpuszczania kontrastu. Pacjent podczas tej czynności może odczuwać fale gorąca. Za pomocą promieniowania rentgenowskiego lekarz wykonuje zdjęcia serca, otaczających go naczyń krwionośnych oraz dokonuje pomiarów wewnętrznego ciśnienia (badany w tym momencie może zostać poproszony o głębokie oddychanie lub wywoływanie kaszlu).

Czasami, zwłaszcza u chorych po zawale serca, badanie uzupełnia się o tzw. wentrykulografię. Polega ona na podaniu kontrastu nie do tętnic, a do jamy serca, dzięki czemu możliwa jest ocena jego kurczliwości. Dość często w trakcie koronarografii poszerza się również zwężone tętnice. W przypadkach trudnych do zdiagnozowania lekarz może poszerzyć badanie o ultrasonografię wewnątrzwieńcową i pomiary przepływu krwi.

Koronarografia trwa zazwyczaj kilkadziesiąt minut, przez które pacjent powinien nieruchomo leżeć. Po jej zakończeniu lekarz usuwa cewnik i w jego miejsce zakłada opatrunek uciskowy (na około 15 minut).

Po badaniu

Po badaniu pacjent jest przewożony na salę szpitalną w celu dalszej obserwacji. Jeżeli cewnik był wprowadzany przez pachwinę, badany powinien pozostać w pozycji leżącej przez dwie do sześciu godzin (nie dotyczy to osób, u których histeroskopia była przeprowadzana przez tętnicę promieniową lub ramienną). W tym czasie nie należy zginać użytej do badania kończyny – jest to bardzo ważne ze względu na konieczność zagojenia się rany. Przez cały czas monitorowane jest również ciśnienie krwi i tętno pacjenta. Obserwacja szpitalna trwa od kilku godzin do jednej doby. Po wypisaniu z placówki, chory powinien przez około tydzień oszczędzać nakłutą kończynę.

Możliwe powikłania po badaniu

  • naczyniowe powikłania miejscowe (krwiak, tętniak rzekomy, przetoka tętniczo-żylna, zator)
  • reakcja alergiczna na kontrast
  • czasowa lub trwała niewydolność nerek (nefropatia kontrastowa)
  • udar mózgu
  • zawał serca
  • zatrzymanie akcji serca

Koronarografia należy do grupy badań inwazyjnych, które ze względu na swoją specyfikę są obarczone pewnym ryzykiem. Choć jest przeprowadzana według najnowszych, ściśle określonych procedur, należy pamiętać, że ryzyko powikłań znacznie wzrasta u osób w podeszłym wieku, cierpiących na choroby towarzyszące (cukrzycę, niewydolność nerek).

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość