Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Mammografia

Każda kobieta wie, jak ważne są profilaktyczne badania piersi. I choć wiele z nas nie robi ich regularnie, pamiętajmy, że mogą uchronić nas przed rakiem piersi, który we wczesnym stadium jest całkowicie uleczalny.

Czym jest mammografia?

Mammografią nazywamy badanie wykorzystujące do diagnozy promieniowanie rentgenowskie, dzięki któremu możliwe jest wczesne wykrycie raka piersi oraz innych nieprawidłowości pojawiających się w gruczołach piersiowych. Badanie jest całkowicie nieinwazyjne i bardzo czułe – wykrywa nawet 90% zmian nowotworowych, które przez kolejne lata mogłyby rozwijać się pozostając niewyczuwalne i niewidoczne. Mammografia pozwala również odkryć mikrozwapnienia, sięgające średnicy zaledwie 0,5 mm.

Mammografia – dla kogo najlepsza?

Mammografia jako badanie diagnostyczne zdecydowanie lepiej sprawdza się u kobiet starszych. Dlaczego? Bo ich piersi zbudowane są głównie z tkanki tłuszczowej, w której promienie rentgenowskie lepiej uwidaczniają zmiany.

Mammografię po raz pierwszy powinno się przeprowadzić po ukończeniu 40. roku życia, ale jeżeli należysz do grupy podwyższonego ryzyka raka piersi, powinnaś poddać się jej po ukończeniu 35 lat.

Badanie należy powtarzać co dwa lata. Zdaniem lekarzy, kobiety przed menopauzą powinny wykonywać mammografię na zmianę z badaniem USG. Mammografia może być powtarzana wielokrotnie, u pacjentek w każdym wieku (z wyjątkiem dziewcząt, u których nie rozwinął się jeszcze gruczoł piersiowy).

Mammografię odradza się kobietom, które:

  • nie ukończyły 30. roku życia - z powodu większej gęstości tkanek piersi, zmiany w ich obrębie mogą być niewidoczne,
  • mają implanty piersi,
  • mają bardzo małe piersi,
  • są w ciąży.

Wskazania do przeprowadzenia badania

  • Profilaktycznie u kobiet powyżej 40 roku życia oraz u kobiet znajdujących się w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania na raka piersi.
  • Przed rozpoczęciem zażywania leków hormonalnych.
  • W celu zdiagnozowania zmian w sutku - guza, wciągnięcia brodawki lub skóry, wycieku z sutka, bólu nieznanego pochodzenia, torbieli.
  • Po amputacji sutka jako badanie kontrolne.
  • Po pneumocystografii jako badanie kontrolne.
  • Po sześciu tygodniach od nakłucia torbieli w sutku jako badanie kontrolne.
  • Po radioterapii lub chemioterapii w celu oceny skutków leczenia.

Przygotowanie do badania

Przed badaniem zgłoś lekarzowi:

  • ile masz lat,
  • kiedy miałaś ostatnią miesiączkę,
  • czy rodziłaś lub jesteś aktualnie w ciąży,
  • czy karmiłaś dziecko piersią,
  • czy zażywasz leki hormonalne,
  • czy kiedykolwiek przechodziłaś operacje piersi,
  • czy w rodzinie miały miejsce przypadki zachorowań na raka piersi, jajnika lub prostaty,
  • czy robiłaś już badania piersi (także USG) - jeżeli tak, pokaż lekarzowi wyniki.

Poza wyżej wymienionymi informacjami, o których należy wspomnieć w wywiadzie, do mammografii nie trzeba szczególnie się przygotowywać. Do gabinetu najlepiej jest przyjść w dwuczęściowym ubraniu, z którego łatwo będzie można zdjąć górną część. W tym dniu nie powinno się także używać dezodorantu oraz nakładać balsamu na tę część ciała. Niektórzy lekarze zalecają przeprowadzanie badania w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego.

U niektórych pacjentek przed mammografią wskazane jest wykonanie USG lub biopsji cienkoigłowej gruczołu sutkowego. Badanie galaktograficzne powinno być natomiast poprzedzone wykonaniem klasycznej mammografii.

Gdzie udać się na badanie

Mammografia jest dziś przeprowadzana niemal we wszystkich szpitalach ginekologicznych oraz w pracowniach radiologicznych. Aby skorzystać z darmowego badania musisz mieć jednak skierowanie – może je wystawić onkolog, chirurg lub ginekolog. Jeśli decydujesz się na przeprowadzenie mammografii w prywatnej klinice, musisz poświecić na nią około stu złotych (w zależności od wybranej placówki).

Przebieg badania

Przed rozpoczęciem badania należy zdjąć górną część odzieży i stanąć przed mammografem. Następnie osoba przeprowadzająca badanie układa jedną pierś na plastikowej płycie, do której dociska drugą płytę, w celu jej spłaszczenia. Jest to bardzo ważne, bowiem im „cieńsza” stanie się nasza pierś, tym łatwiej promienie RTG będą przez nią przenikać, co polepszy jakość obrazu. Zdjęcie piersi wykonywane jest w ciągu kilku sekund, w dwóch pozycjach - poziomej (płyty ściskają ją od góry i dołu) i skośno-bocznej (płyty ściskają ją z boków).

Niestety podczas tego badania kobieta bardzo często odczuwa ból powstający na skutek spłaszczania piersi. Jeżeli idziesz na badanie któryś raz z kolei, pamiętaj, aby zabrać ze sobą wcześniejsze wyniki. Mammografia klasyczna trwa zazwyczaj kilka minut, natomiast galaktografia i pneumocystografia zajmują około pół godziny.

Wynikiem mammografii są opisane zdjęcia rentgenowskie. Pamiętajmy, że ich interpretacja należy wyłącznie do lekarza, który stwierdzi obecność zmian patologicznych lub jedynie potwierdzi dobry stan zdrowia pacjentki.

Uwaga! Mammografia wykrywa niemal wszystkie zmiany w piersiach, ale niestety nie potrafi ich od siebie odróżnić. Z tego powodu, po ich ewentualnym wykryciu, lekarz najczęściej zleca dodatkowe badania (np. USG piersi).

Rodzaje mammografii i ich charakterystyka

  • Mammografia klasyczna

Jest najczęściej wykonywanym badaniem radiologicznym gruczołu piersiowego. Jej zadaniem jest wczesne wykrywanie i rozpoznawanie guzków, zanim jeszcze zaczną wywoływać odczuwalne przez pacjentkę objawy.

Mammografia klasyczna pozwala również na pobieranie materiału do badania mikroskopowego, prawidłowe wykonanie biopsji oraz kontrolowanie stanu zdrowia i sposobu leczenia pacjentki.

  • Galaktografia (mammografia kontrastowa)

Pozwala ustalić lokalizację niewidocznych w klasycznej mammografii zmian w obrębie piersi. Badanie wykonywane jest zazwyczaj w chwili, w której dochodzi do krwistego wycieku z sutka, któremu nie towarzyszą żadne zmiany zapalne.

  • Pneumocystomammografia

Celem tego badania jest zdiagnozowanie procesu rozrostowego guza i scharakteryzowanie jego rodzaju jako łagodnego lub złośliwego.

Powikłania po badaniu

Do najczęstszych powikłań należą bóle sutka oraz podskórne krwiaki (siniaki). Rzadkimi następstwami mammografii są natomiast w przypadku galaktografii - odczyny zapalne, a po pneumocystografii - infekcje torbieli.

Ryzyko wystąpienia raka piersi

W grupie kobiet, u których istnieje największe ryzyko wystąpienia nowotworu piersi są:

  • Kobiety, które nie rodziły - ciąża i karmienie dziecka chronią piersi.
  • Kobiety, u których wcześnie pojawiła się pierwsza menstruacja, a które jednocześnie zaczęły późno przekwitać. Wiąże się to z długim okresem aktywności hormonalnej, źle wpływającym na piersi.
  • Kobiety, które przeszły mastektomię. W tym przypadku guz najczęściej pojawia się po drugiej stronie.
  • Kobiety, których krewne (babcia, mama, siostra) chorowały na raka piersi lub raka jajnika.
  • Kobiety, których ojciec chorował na raka prostaty.
Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość