Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Różyczka

Różyczka jest powszechną, zakaźną chorobą wirusową, ze szczytem zachorowalności u dzieci w wieku przedszkolnym. Chorować mogą również dorośli, u których przebieg jest zazwyczaj nieco ostrzejszy niż u dzieci. Zapadalność na różyczkę jest bardzo duża, a choroba rzadko prowadzi do powikłań i daje trwałą odporność.

Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, na skutek bezpośredniej styczność z wirusem, ale objawy w postaci jasnoróżowej wysypki (o ile w ogóle występuje) pojawiają się dopiero po ok. 2-3 tygodniach. Okres największej zaraźliwości kończy się ok. 5 dni po wystąpieniu zmian skórnych.

Objawy różyczki

Różyczka może przebiegać bezobjawowo, ale najczęściej wiąże się z występowaniem różowawej wysypki w formie niewielkich plamek, które mogą tworzyć skupiska, zlewać się i dawać wrażenie rozognionych plam. Zmiany najpierw pojawiają się na twarzy, po czym rozprzestrzeniają się na całe ciało.

Chorobie zwykle towarzyszy powiększenie węzłów chłonnych na szyi i karku oraz grypopodobne objawy zwiastunowe, wśród których wymienia się złe samopoczucie, ból głowy, stan podgorączkowy i utratę apetytu. Wysypka znika po 2-3 dniach i nie pozostawia trwałych przebarwień.

Różyczka w ciąży

Ta stosunkowo niegroźna choroba wieku dziecięcego staje się poważnym zagrożeniem, gdy zainfekowana zostaje ciężarna. Następstwem zakażenia w pierwszym trymestrze jest często poronienie. W późniejszym okresie ciąży mamy natomiast do czynienia z dużym ryzykiem wystąpienia wielonarządowych wad wrodzonych, określanych mianem zespołu Gregga.

Objawy różyczki wrodzonej mogą obejmować między innymi zaburzenia neurologiczne, wady serca, głuchotę, zaburzenia psychoruchowe, zaburzenia narządu wzroku, małopłytkowość i zmiany skórne.

Zapobieganie zachorowaniom

W Polsce szczepienia przeciwko różyczce od jakiegoś czasu są obowiązkowe i finansowane z budżetu Ministra Zdrowia. 5% szczepionych dzieci wciąż zapada na chorobę, ale jej przebieg jest wtedy znacznie łagodniejszy. Kobiety planujące ciążę, które nie przechodziły różyczki, powinny pomyśleć o szczepieniu na kilka miesięcy przed rozpoczęciem starań o dziecko.

Leczenie różyczki

Leczenie różyczki ma charakter objawowy. W razie konieczności podaje się środki łagodzące ból, obniżające gorączkę i zmniejszające dyskomfort związany ze swędzeniem zmian skórnych. Wyjątek stanowią kobiety ciężarne, którym standardowo podaje się gamma-globulinę, chroniącą płód przed działaniem wirusa.

Nieleczona różyczka może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak różyczkowe zapalenie mózgu, plamica różyczkowa i różyczkowe zapalenie stawów. Powikłania wymagają natychmiastowego, specjalistycznego leczenia, w tym hospitalizacji.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. mamaróży (Gość)

    Jest to ostra choroba zakaźna o etiologii wirusowej.
    Czynnik etiologiczny zaliczany jest do Togavirideae
    Cechuje się bladoróżową wysypką, zapaleniem węzłów chłonnych (zwłaszcza karkowych i zausznych), niewielką gorączką i na ogół łagodnym przebiegiem.
    Różyczka jest groźna dla płodu w I trymestrze ciąży (szczególnie w pierwszych dwóch miesiącach ciąży) i wiąże się z występowaniem wad wrodzonych.
    Głównie są to:
     Wady serca
     Wady gałki ocznej
     Wad narządu słuchu
     Wady układu krwiotwórczego
     Wady innych narządów

    Różyczka może również prowadzić do obumarcia płodu i poronienia.
    Zaraźliwość różyczki jest duża, ale mniejsza niż odry. Zachorowania najczęściej zdarzają się w zimie i wiosną.
    Dzięki przeciwciałom otrzymanym od matki rzadko chorują niemowlęta do 6 m-ca życia.
    Przechorowanie różyczki pozostawia odporność na całe życie.
    Rezerwuarem wirusa jest człowiek chory.
    Materiałem zakaźnym jest wydzielina z jamy nosowo-gardłowej.
    Zakażenie przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z materiałem zakaźnym.
    W różyczce wrodzonej materiałem zakaźnym jest też mocz.

    Patogeneza:
    1. Po wniknięciu do ustroju wirus namnaża się w komórkach nabłonka migawkowego i w regionalnych węzłach chłonnych
    2. Przechodzi do krwi bardzo wcześnie – wirusemia występuje przed objawami klinicznymi
    3. Wcześnie narasta miano przeciwciał – jeszcze przed wystąpieniem wysypki.
    4. Wysypka w różyczce jest wynikiem odczynu alergicznego – pojawia się po około 7 dniach wirusemii z chwilą pojawienia się swoistych przeciwciał.
    5. Wiremia ustępuje po około 2-3 dniach trwania wysypki

    Okres wylęgania trwa 14-21 dni (średnio 17)
    Okres zakaźności rozpoczyna się 6-7 dni przed i i trwa do 8 dnia po wystąpieniu pierwszych objawów.
    Okres zakaźności różyczki wrodzonej może nawet wynosić do 31 miesięcy.

    Obraz kliniczny:
    W około 50% przypadków przebieg jest w bezobjawowy.
    1. Objawy prodromalne:
    Występują zwykle u osób dorosłych i wyprzedzają pojawienie się wysypki o około 1-7 dni.
    a. Złe samopoczucie
    b. Bóle głowy
    c. Bóle mięśniowo-stawowe
    d. Zapalenie spojówek
    e. Powiększenie węzłów chłonnych
    2. Wysypka:
    U dzieci może być pierwszym objawem.
    a. Bladoróżowa
    b. Drobnoplamista lub plamisto-grudkowa, raz może przypominać odrę (twarz i tułów) lub płonicę (na kończynach)
    c. Wykwity rzadko zlewają się ze sobą
    d. Pojawia się początkowo na czole i twarzy
    e. W ciągu 24 godzin rozprzestrzenia się na całe ciało
    f. Zmiany skórne ustępują po 1-5 dniach bez pozostawienia śladów (czasem z łuszczeniem)
    g. Świąd skóry
    3. Objawy towarzyszące:
    a. Lekka gorączka
    b. Powiększenie węzłów chłonnych: głównie zausznych, szyjnych i potylicznych – „różaniec na szyi”
    c. Rzadko powiększenie śledziony
    d. Na podniebieniu miękkim mogą wystąpić plamki Forschheimera
    e. Limfadenopatia utrzymuje się nieco dłużej niż wysypka

    Powikłania:
    1. Przemijające zapalenie stawów:
    a. Występuje zwłaszcza u młodych kobiet b. Dotyczy głownie stawów kolanowych i drobnych stawów rąk
    c. Pojawia się obrzęk i ból
    d. Najbardziej wyrażona w okresie wysypkowym i możeutrzymywać się 2-3 tyg po ustąpieniu wysypki
    2. Małopłytkowa skaza krwotoczna:
    a. Dotyczy 1 na 3000 chorych
    b. Pojawiają się krwawienia z nosa, dziąseł i błon śluzowych.
    c. Wysypka może przyjmować charakter krwotoczny
    d. Utrzymuje się do kilkunastu dni
    3. Zapalenie mózgu:
    a. Zdarza się w 1 na 6000 przypadków, częściej u dorosłych
    b. Pierwsze objawy pojawiają się 1-6 dni po wystąpieniu wysypki.
    c. Objawy przypominają inne infekcyjne zapalenia mózgu.

    Badania laboratoryjne:
    1. Różyczka nabyta
    a. Leukopenia z limfocytozą
    b. Izolacja wirusa z krwi lub wymazów z jamy nosowogardłowej
    c. Wykrywanie materiału genetycznego: hybrydyzacja In situ, PCR
    d. Wykrywanie przeciwciał: ELISA, odczyn zahamowania hemaglutynacji.
    2. Różyczka wrodzona
    a. Materiałem diagnostycznym może być: mocz, kał, PMR
    b. Wykrycie we krwi swoistych p/ciał IgM lub wzrastającego miana IgG
    c. p/ciała mogą zanikać po około 3-4 latach

    Różnicowanie:
    1. Różyczka nabyta
    a. Płonica
    b. Odra
    c. Skórne reakcje alergiczne
    2. Różyczko wrodzona – inne zakażenia wewnątrzmaciczne -TORCH

    Leczenie:
    1. Nie ma leczenia przyczynowego
    2. Uodpornienie bierne:
    a. Gamma-globulina
    b. Stosowana przede wszystkim do uodporniania kobiet w I trymestrze ciąży
    c. Wyniki kontrowersyjne
    d. Łagodzi przebieg choroby
    3. Trombocytopenię leczy się prednizonem. Wskazane jest także podawanie preparatów uszczelniających naczynia.
    4. W zapaleniu stawów – NLPZ
    5. W zapaleniu mózgu – leki p/obrzękowe, p/zapalne, p/drgawkowe
    6. Znane leki p/wirusowe są nieskuteczne

    Szczepienie:
    1. Obowiązkowo szczepi się 13-letnie dziewczynki
    2. Stosowany jest żywy, atentowany wirus namnażany w hodowli ludzki komórek fibroblastów
    3. Szczepionka poliwalentna przeciwko odrze, śwince i różyczce
    4. Dawki przypominające co 5-7 lat