Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Scyntygrafia

Scyntygrafia jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym, należącym do technik medycyny nuklearnej. Dzięki wykorzystywaniu bezpiecznego dla zdrowia promieniowania gamma, umożliwia lekarzom dokładne zbadanie naszych organów wewnętrznych.

Czym jest scyntygrafia?

Scyntygrafia jest badaniem służącym do uzyskiwania dokładnych obrazów narządów za pomocą podawania pacjentowi niewielkich dawek izotopów promieniotwórczych – tzw. radioznaczników. Dzięki temu działaniu możliwe staje się ocenienie stopnia ich funkcjonalności. Izotopy podawane są zwykle dożylnie, znacznie rzadziej poprzez inhalację lub doustnie.

Dzięki specjalnie stworzonym do tego celu wzorom matematycznym, lekarze uzyskują dawkę odpowiednią dla pojedynczego pacjenta (zależy ona od powierzchni i wagi jego ciała). Pierwiastki wykorzystywane w badaniu są najczęściej wiązane z innymi związkami chemicznymi, pod których wpływem osadzają się nie w całym organizmie, ale jedynie w wybranym do badania narządzie wewnętrznym, np.:

  • Mieszanka koloidalnej siarki – badanie wątroby
  • Mieszanka kuleczek albumin - badanie płuc
  • Mieszanka technetu i fosforanów – badanie kości i stawów

Izotopy stosowane w badaniu scyntygraficznym emitują nieszkodliwe dla organizmu promieniowanie gamma, a dzięki gammakamerze ich rozmieszczenie w organach jest widoczne na ekranie komputera. Ponadto za jej pomocą obraz badanego narządu drukowany jest na błonie fotograficznej lub jest zapisywany w pamięci urządzenia. Badania izotopowe są bezpieczne i tanie. Choć ich wyniki są porównywalne do badania rezonansem magnetycznym, ich cena sięga zaledwie wartości badania USG.

W jakim celu przeprowadza się scyntygrafię?

Podstawową zaletą badań wykorzystujących izotopy pierwiastków promieniotwórczych jest dokładność z jaką są w stanie określić prawidłowość funkcjonowania badanego narządu wewnętrznego oraz ich budowę i położenie. Scyntygrafia pozwala ponadto na uniknięcie przeprowadzenia innych badań, które są związane ze znacznie większym ryzykiem powikłań. Najczęściej przeprowadzanymi jej rodzajami są:

  • scyntygrafia płuc przeprowadzana w przypadku zaburzeń krążenia płucnego, w tym zatorowości płucnej
  • scyntygrafia mięśnia sercowego przeprowadzana jako badanie poprzedzające przed koronarografią
  • scyntygrafia wątroby przeprowadzana w celu rozpoznania i kontroli przebiegu przewlekłego zapalenia wątroby
  • scyntygrafia nerek przeprowadzana w celu rozpoznania nerkowego tła nadciśnienia

Wskazania do przeprowadzenia badania

  • Stwierdzenie obecności guzów sutka (w celu zdiagnozowania ewentualnej złośliwości zmian)
  • Stwierdzenie obecności hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego
  • Krwawienie z przewodu pokarmowego o nieznanej etiologii (zwłaszcza u dzieci)
  • Stwierdzenie obecności nowotworu lub jego przerzutów
  • Stwierdzenie choroby refluksowej przełyku i żołądka
  • Nawracające zapalenia płuc u dzieci
  • Konieczność zlokalizowania gruczolaka przytarczyc
  • Wystąpienie nadciśnienia tętniczego wywołanego guzem rdzenia nadnerczy
  • Stwierdzenie obecności guzów ślinianek
  • Zaburzenia wydzielania śliny (zwłaszcza jednostronne)
  • Nowotwór szpiku kostnego
  • Podejrzenie żółciowego zapalenia żołądka (zwłaszcza u dzieci)

Jak przygotować się do badania?

Przed scyntygrafią nie ma konieczności przeprowadzania badań poprzedzających ani nie istnieją specjalne zastrzeżenia dotyczące innego sposobu przygotowywania się do badania. Jedynie w momencie, gdy podlegają mu drogi żółciowe lub układ pokarmowy (w przypadku choroby refluksowej przełyku i żołądka) zaleca się, aby pacjent był na czczo.

Przed badaniem choremu zakładany jest wenflon, przez który następnie lekarz wprowadza pierwiastki izotopowe. Jeżeli scyntygrafia jest przeprowadzana u małych dzieci, przed jej rozpoczęciem należy podać pacjentowi środki uspokajające.

W przypadku, gdy choremu wcześniej robiono badanie radiologiczne lub ultrasonograficzne, jego wynik należy dostarczyć lekarzowi. Przed scyntygrafią konieczne jest również zgłoszenie osobie przeprowadzającej badanie ewentualnej ciąży lub skłonności do krwawień.

Przebieg badania

Radioznacznik najczęściej podaje się dożylnie przez wenflon. Jego aplikacja jest bezbolesna, jedynie w miejscu nakłucia może pojawić się krótkotrwałe pieczenie. Jeżeli izotopy są podawane doustnie, płyn je zawierający jest bezbarwny i pozbawiony smaku. Przy pomiarach mózgowych scyntygrafię rozpoczyna się od razu po aplikacji izotopów, w przypadku badań wątroby – po upływie 10 minut, a scyntygrafię kości i nerek – po trzech godzinach od podania radioznacznika (przed tym rodzajem badania zaleca się wypicie około jednego litra wody, która ułatwia późniejsze wydalanie izotopów). Odczekanie danej ilości czasu jest bardzo ważne, bowiem cząsteczki zawierające radioizotop muszą dobrze rozmieścić się w badanych narządach.

Scyntygrafia jest wykonywana najczęściej w pozycji leżącej. Dłonie i stopy są badane po ich położeniu na detektorze gammakamery, a narządy podlegają prześwietleniu w ustawieniu przednim, tylnym i bocznym (z obu stron). Do badania izotopowego nie trzeba się rozbierać, ale należy pamiętać o zdjęciu wszystkich metalowych przedmiotów. W czasie trwania pomiarów należy zgłaszać lekarzowi wszelkie nagłe dolegliwości takie jak ból (szczególnie za mostkiem) oraz duszności. Czas scyntygrafii zależy od jej rodzaju – zwykle trwa kilkadziesiąt minut, ale czasami może przedłużyć się nawet do pięciu dni. Wyniki badania są przekazywane pacjentowi w formie opisu, niekiedy wraz z wydrukami i fotografiami badanych narządów.

Po badaniu

Po badaniu izotopowym pacjent powinien dokładnie wypłukać resztki pierwiastków poprzez wypicie jednego litra wody. W przypadku scyntygrafii tarczycy należy unikać kontaktu małych dzieci z szyją badanego pacjenta (przez okres dwóch, trzech dni). Badanie nie powoduje żadnych powikłań i może być wielokrotnie powtarzane. Jedynie w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią jego przeprowadzanie jest zakazane.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. gość (Gość)

    Osoba pisząca artykuł nie ma pojęcia o czym pisze.
    "nieszkodliwe dla organizmu promieniowanie gamma"
    Oczywiście, ze szkodliwe! Polecam jakiś artykuł o promieniowaniu jonizującym