Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Spirometria

Badanie to jest wykonywane w celu ustalenia wydajności naszych płuc. Dzięki niemu możliwe jest także zdiagnozowanie i kontrolowanie leczenia chorób układu oddechowego.

Czym jest spirometria?

Spirometria to rodzaj badania, podczas którego mierzona jest pojemność naszych płuc oraz przepływ powietrza do organów odpowiadających za proces oddychania we wszystkich jego fazach. Pozwala ona dokładnie ocenić możliwości wentylacyjne naszego organizmu oraz zdiagnozować choroby układu oddechowego (np. astmy). Spirometrię przeprowadza się za pomocą urządzenia zwanego spirometrem.

Pomiary spirometryczne uzyskuje się za pomocą połączenia spirometru z komputerem, który dostarcza lekarzowi dokładne dane dotyczące stanu naszych płuc i oskrzeli. Czasami badanie to wspomaga się farmakologicznie, poprzez wysiłek fizyczny pacjenta lub podając alergen wywołujący napad astmatyczny.

Po co przeprowadza się badanie?

Dzięki spirometrii możliwe jest określenie szybkości i objętości wymiany gazowej w płucach. W przypadku badania połączonego z wysiłkiem pacjenta, lekarz może ocenić nie tylko wydolność oddechową, ale także krążeniową.

Spirometria jest wykonywana najczęściej u ludzi cierpiących na choroby układu oddechowego i krążeniowego, a także u sportowców i ludzi chcących podjąć pracę w zawodach obarczonych złym wpływem na układ oddechowy.

Badanie to jest bardzo pomocne w stawianiu diagnozy przez lekarzy. W połączeniu z zastosowanymi w trakcie badania środkami farmakologicznymi możliwe jest ustalenie rodzaju choroby, na którą cierpi pacjent.

Wskazania do wykonania badania

  • choroby układu oddechowego
  • operacje na miąższu płucnym
  • monitorowanie leczenia chorób płuc i oskrzeli
  • profilaktycznie u palaczy

Jak przygotować się do badania?

  • Na kilka godzin przed badaniem nie jedz dużego, sycącego posiłku – pełny brzuch utrudnia oddychanie.

  • W dniu badania nie pij kawy, coli i mocnej herbaty, bowiem zawarta w nich kofeina ma wpływ na stan oskrzeli.

  • Przed badaniem nie pal papierosów – składniki dymu tytoniowego podnoszą tętno i źle wpływają na układ oddechowy.

  • Idąc na badanie ubierz się w wygodny strój, który nie krępuje ruchów.

  • Przed badaniem nie zażywaj leków, które wpływają na układ oddechowy – lekarz poinformuje cię, które z nich odstawić i na jaki okres czasu.

Opis badania

Przed rozpoczęciem badania pacjent wykonuje kilka głębokich wdechów. Ostatni z nich koczy się przyłożeniem ust do ustnika, połączonego specjalną rurką z aparatem spirometrycznym. Badanie polega na jak najszybszym wdmuchiwaniu do niego całego powietrza zawartego w płucach. Kolejne ruchy oddechowe należy wykonywać zgodnie z poleceniami lekarza.

Często pacjentowi podczas badania zakłada się na nos odpowiedni zacisk, który uniemożliwia uciekanie powietrza przez ten narząd. Dzięki temu zabiegowi całe wydychane powietrze przechodzi jedynie przez ustnik.

W czasie wykonywania pomiarów na ekranie monitora wyświetlają się wartości poszczególnych parametrów, które następnie są poddawane opisowi i porównaniu z obowiązującymi normami, które są zależne między innymi wieku, płci i wzrostu.

Podczas badania często stosowana jest także tzw. próba wysiłkowa. Polega ona na przeprowadzeniu pomiarów podczas ruchu pacjenta, który w tym czasie korzysta ze stacjonarnego roweru lub ruchomej bieżni. W innej, także często stosowanej próbie, pacjentowi podawane są wziewne środki farmakologiczne wywołujące pożądane skutki związane ze stanem układu oddechowego. W próbie prowokacyjnej do układu oddechowego pacjenta wprowadza się zaś odpowiedni alergen, wywołujący problemy z wentylacją. Badanie trwa zwykle kilka minut.

Wynik przekazywany jest pacjentowi w formie opisu z podaniem wartości liczbowych parametrów, czasem także z wykresami. Za nieprawidłowe uważa się te wyniki, których wartość jest niższa niż 80 % przewidywanej dla pacjenta normy. Pamiętajmy jednak, że szczegółowej interpretacji zawsze dokonuje lekarz.

Badane parametry

Podczas badania na monitorze spirometru wyświetlane są wartości badanych parametrów. Są nimi:

  • VC – pojemność życiowa (pojemność płuc w czasie głębokiego wdechu)

  • FEV1 – natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa (objętość powietrza wydychanego w czasie maksymalnego wydechu)

  • FEV1/VC – stosunek procentowy natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej do pojemności życiowej

  • FVC – natężona pojemność życiowa

  • IC – pojemność wdechowa

  • TV – objętość oddechowa

  • ERV – wydechowa objętość zapasowa

  • IRV – wdechowa objętość zapasowa

W praktyce najważniejsze są wyniki pierwszych trzech parametrów. Na ich podstawie można stwierdzić dwa podstawowe typy zaburzeń, które dotykają układ oddechowy:

  • typ obturacyjny – prowadzą do niego choroby powodujące zwężenie oskrzeli lub upośledzenie sprężystości płuc – np. astma

  • typ restrykcyjny – najczęściej spowodowany chorobami śródmiąższowymi płuc – np. zwłóknienie

Oprócz wyżej wymienionych typów zaburzeń możliwe jest także stwierdzenie:

  • Stopnia upośledzenia czynności układu oddechowego
  • Szybkości postępu choroby
  • Oceny dotychczasowego leczenia    

Możliwe powikłania

Po spirometrii u pacjentów nie stwierdza się żadnych powikłań. Może być ona przeprowadzana wielokrotnie, u ludzi w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych (ale bez wykonywania prób farmakologicznych i prowokacyjnych).

Co może wpływać na wynik badania?

Na wynik badania spirometrycznego może wpływać płeć, wiek, masa ciała, wzrost, rasa, uwarunkowania techniczne sprzętu, temperatura i wilgotność powietrza, pyły, zanieczyszczenia powietrza, palenie tytoniu oraz niektóre leki. Większość z tych czynników jest brana pod uwagę przez lekarza przeprowadzającego badanie. Aby zwiększyć wiarygodności wyników pamiętaj, że podczas badania:

  • Należy przybrać prawidłową pozycję ciała (zwykle siedząca, wyprostowana) oraz głowy (zbyt duże jej odchylenie może zmieniać wyniki).

  • Wdech i wydech powinien być maksymalny i trwać co najmniej 6 sekund.

  • Ustnik należy szczelnie objąć ustami.

  • Ewentualne protezy zębowe należy wyjąć z buzi.

  • Ustnik nie może być zasłonięty przez język.

  • Skrzydełka nosa powinny być zaciśnięte.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. Zofia K. (Gość)

    Przystepnie napisane. Dziekuje

  2. kaska85

    już dawno słyszałam o tym badaniu. myślę, że jako palaczka, powinnam się na nie wybrać

POLECAMY