Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Suplementy - co i kiedy brać

Apteki pękają w szwach od naturalnych środków roślinnych, ziołowych ekstraktów i wielozadaniowych preparatów witaminowo-mineralnych, a producenci skutecznie pogłębiają nasze przekonanie, że brakuje nam wszystkiego, co niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Czy wiemy jednak, co rzeczywiście należy kupować i jakie wiąże się z tym ryzyko?

Faktem jest, że tryb życia współczesnego człowieka przyczynia się do sporych niedoborów witamin oraz miko i makroelementów w organizmie. Wraz ze spadkiem jakości diety, zaczynamy odczuwać przeróżne dolegliwości, które w naszym mniemaniu najłatwiej jest uzupełnić dostępnymi na rynku środkami. A skoro popyt nakręca podaż, od 2007 roku polski rynek suplementów diety powiększył się o około 40%.

Producenci wydają krocie na reklamy, odwołują się do zwiększonej świadomości społecznej w kwestii zdrowia i urody i przekonują nas, że dany specyfik nie tylko jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania, ale też jest w stanie podnieść jakość naszego życia.

Prawda jest jednak taka, że gdybyśmy chcieli zaspokajać wszystkie potrzeby naszego organizmu przy pomocy suplementów, mielibyśmy w domu iście apteczny asortyment i zrujnowalibyśmy sobie zdrowie. Większość niedoborów bardzo łatwo jest zresztą uzupełnić produktami spożywczymi - wracamy więc do punktu wyjścia.

Oczywiście zasadniczo nie ma nic złego w odpowiednich suplementach. Niektóre składniki odżywcze są na tyle źle wchłaniane z pokarmów, że suplementacja staje się wręcz konieczna, a niektóre dolegliwości wymagają terapii w postaci preparatów roślinnych lub ziołowych. Trzeba jednak wiedzieć, co i w jakich dawkach stosować, by sobie pomóc, a nie zaszkodzić.

Oto kilka często wystepujących dolegliwości i zalecanych w ich przypadku popularnych suplementów:

Alergie / Katar sienny

Suplement: Lepiężnik

Preparaty z wyciągiem z lepiężnika działają identycznie, jak konwencjonalne leki antyhistaminowe stosowane przez alergików, ale nie powodują charakterystycznych efektów ubcznych. Przeciwzapalne i przeciwalergiczne właściwości rośliny są też wykorzystywane w leczeniu astmy i bólów głowy.

Efekty uboczne: Nie stwierdzono efektów ubocznych stosowania lepiężnika. Nie należy jednak samodzielnie przyrządzać naparów z rośliny

Anemia

Suplement: Żelazo

Żelazo odgrywa kluczową rolę w procesie wytwarzania hemoglobiny, a jego niedobory powodują spadek sprawności fizycznej i umysłowej. Choć wystarczające dla nas dawki tego mikroelementu znajdują się w mięsie, rybach, warzywach ciemnozielonych, fasolowatych i płatkach śniadaniowych, tylko 10% spożytej ilości żelaza zostaje wchłonięte w jelitach. Szczególnie trudno wchłania się tzw. żelazo niehemowe, którego głównym źródłem są produkty roślinne. Dlatego osoby stosujące diety wykluczające i wegetariańskie są w większym stopniu narażone na wystąpienie anemii. Wybieraj preparaty zawierajace duże stężenia witaminy C, która ułatwia wchłanianie żelaza.

Efekty uboczne: Zbyt duża ilość żelaza może odkładać się w wątrobie i powodować zatrucia (wymioty, bóle brzucha). Długotrwałe przedawkowania powodują wzrost ryzyka zachorowania na marskość wątroby, choroby serca oraz choroby nowotworowe.

Bezsenność

Suplement: Melatonina

Melatonina jest wytwarzanym przez szyszynkę hormonem odpowiedzialnym za regulację snu. Głównym wskazaniem do jej stosowania są trudności w zasypianiu, bezsenność, sen przerywany czy zbyt wczesne budzenie się. Poziom melatoniny spada wraz z wiekiem, ale może też być zachwiany przez zmianę stref czasowych, stres czy pracę zmianową.

Efekty uboczne: Przyjmowanie wskazanych dawek wiąże się z niewielkim ryzykiem wystąpienia bólów głowy, senności, uczucia dezorientacji i obniżenia temperatury ciała. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka depresja oraz ciąża i okres karmienia piersią.

Cukrzyca

Suplement: Chrom

Jeśli trzustka wydziela zbyt mało insuliny po posiłku, dochodzi do nadmiernego gromadzenia się glukozy we krwi, co jest bezpośrednią przyczyną rozwoju cukrzycy. Chrom jest odpowiedzialny za regulacje przemian cukrów i tłuszczów w organizmie, a jego zbawienny wpływ w przypadku cukrzycy polega na wzmacnianiu działania insuliny. Rola chromu w zapobieganiu cukrzycy i ewentualnym wspomaganiu jej leczenia jest ogromna. W pożywieniu jest go jednak niewiele , więc nawet zbilansowana dieta dostarcza nam jedynie 1/5 dziennego zapotrzebowania, które dla dorosłych wynosi ok. 250 mikrogramów na dobę.

Efekty uboczne: Należy bezwzględnie przestrzegać zalecanych dawek. Przedawkowanie chromu może wywołać reakcje alergiczne, zmiany na skórze i błonach śluzowych, owrzodzenia żołądka oraz uszkodzenia wątroby i nerek. Osoby leczące się już na cukrzyce nie mogą stosować suplementacji chromem na własną rękę.

Depresja

Suplement: Omega-3

Niedobór kwasów tłuszczowych Omega-3 może powodować zaburzenia produkcji serotoniny – hormonu odpowiedzialnego za nastrój. Dobroczynne kwasy zawarte są w tłustych rybach morskich. Jeśli ich nie jadasz przynajmniej 2 razy w tygodniu, warto sięgnąć po kapsułki. Trzeba jednak zaznaczyć, że kwasy Omega-3 nie leczą depresji, a jedynie wspomagają przekaźnictwo chemiczne w mózgu, wpływając tym samym na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego.

Efekty uboczne: Tran delikatnie rozrzedza krew, więc przekraczanie maksymalnych dawek może powodować krwotoki wewnętrzne (nie zostało to jednak potwierdzone badaniami). Z powodu wysokiego stężenia witaminy A zawartego w preparatach Omega-3, kobiety w ciąży powinny się ograniczyć do niskich dawek suplementów, by ograniczyć wpływ retinolu na płód.

Infekcje dróg moczowych

Suplement: Żurawina

Jedna na pięć kobiet przynajmniej raz w życiu cierpi na zapalenie dróg moczowych, które raz przebyte, ma niestety tendencję do nawracania. Zawarte w żurawinie proantocyjanidyny utrudniają bakteriom chorobotwórczym przyleganie do komórek nabłonka ścian dróg moczowych, uniemożliwiają im namnażanie się i zwiększają stopień ich wydalania wraz z moczem.

Efekty uboczne: Nie są znane skutki uboczne stosowania żurawiny i preparatów pochodnych.

Infekcje grzybicze

Suplement: Lactobacillus acidophilus

Bakterie Lactobacillus, powszechnie używane przy produkcji wyrobów mlecznych, stanowią naturalną florę bakteryjną jelit i pochwy, chroniąc je przed infekcjami. Są jednak wyjątkowo wrażliwe na czynniki, takie jak wilgoć, stres, używki, wysoka temperatura i antybiotyki, a ich niedobory kończą się infekcjami grzybiczymi. Lactobacillus acidophilus naturalnie występują w wielu produktach żywnościowych (zwłaszcza jogurty i kefiry), ale są dostępne również w tabletkach, które polecane są głównie w przypadku terapii antybiotykowej.

Efekty uboczne: Zażycie większej dawki niż zalecana nie powoduje efektów ubocznych, które mogłyby być związane z przedawkowaniem bakterii. Należy jednak pamiętać, że w zdrowej diecie nie może dominować jedna grupa produktów.

Stres i niepokój

Suplement: Kozłek lekarski (Valeriana officinalis)

Uspokajające właściwości kozłka lekarskiego są znane od wieków. Redukuje nadpobudliwość nerwową, podnosi koncentrację i ułatwia zasypianie. Dostępne w aptekach preparaty w postaci kropli lub tabletek stosowane są w leczeniu zaburzeń neurowegetatywnych i dolegliwościach związanych ze stresem. Wskazana dawka to 300-500mg / 5 ml

Efekty uboczne: Nie stwierdza się poważnych efektów ubocznych stosowania wyciągu z kozłka lekarskiego. Może wystąpić reakcja alergiczna I uczucie senności. Nie powinno się go stosować z alkoholem.

Migrena

Suplement: Złocień maruna

Historia stosowania liści złocienia maruna (znanego także jako wrotycz maruna) do obniżania gorączki jest bardzo długa. Dziś, preparaty ze sproszkowanymi liśćmi rośliny z powodzeniem stosowane są w profilaktyce migreny. Złocień zmniejsza nasilenie i częstotliwość ataków, jednak ma niewielkie działanie, jeśli atak już się pojawił.

Efekty uboczne: Stosowanie preparatów z liści złocienia maruna nie powoduje poważnych efektów uboczych. Sporadycznie mogą pojawić się zawroty głowy i niestrawność. Ze względu na zawartość partenolidu (który ma ziałanie uczulające) złocienia maruna powinny unikać osoby o skłonnościach alergicznych.

Zespół napięcia przedmiesiączkowego

Suplement: Niepokalanek pieprzowy (Vitex agnus castus)

Niepokalanek pieprzowy (znany jako Vitex) przywraca równowagę pomiędzy estrogenami a progesteronem, której zachwianie powoduje zespół napięcia przedmiesiączkowego i bolesne dolegliwości. Jest też stosowany do łagodzenia dolegliwości związanych z menopauzą.

Efekty uboczne: Niepokalanek może wchodzić w reakcję z tabletkami antykoncepcyjnymi. Powinny unikać go też osoby, które przyjmują leki zawierające antagonistów receptorów dopaminy (leki przeciwpsychotyczne i uspokajające)

Dobre rady

  • Uwaga na przeciwwskazania i efekty uboczne: Preparaty ziołowe i witaminy mogą wchodzić w interakcje z przyjmowanymi lekami. Na przykład, dziurawiec lekarski, popularny lek na poprawę nastroju, może wpływać na metabolizm środka stosowanego w chemoterapii i obniżać działanie tabletek antykoncepcyjnych. Witamina K może obniżać skuteczność leków rozrzedzających krew, takich jak warfaryna. Stwierdzono również, że stosowane w osteoporozie suplementy wapnia mogą zwiększyć ryzyko zawału serca o 30%.

  • Ostrożnie z dawkami: Suplementy to najczęściej produkty z naturalnych substancji lub naśladujące te wytwarzane przez ludzki organizm. Mylne jest jednak założenie, że nie mogą wyrządzić żadnej szkody. Przedawkowanie witamin może prowadzic np. do odwapnienia kości i zaburzenia pracy nerek (nadmiar witaminy A), zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego (nadmiar witaminy E) lub deformacji płodu (przedawkowanie witaminy D przez ciężarne).

  • Nie daj się oszukać: Przemysł suplementów diety nie jest regulowany, co oznacza, że nie zawsze możemy być pewni, że kupujemy rzeczywiście to, co obiecuje ulotka. Ponadto, producenci nie mają obowiązku informowania o potencjalnych skutkach ubocznych. Wszystkich niezbędnych składników odżywczych powinna więc dostarczać zbilansowana, dobrze przemyślana dieta, która dodatkowo może być skonsultowana z dietetykiem. Jeśli istnieje konieczność suplementacji, szukaj niezależnych opinii i upewnij się, że nie ma ku temu przeciwwskazań.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. deana (Gość)

    Jeśli chodzi o żurawinę to nie tylko nie są znane skutki uboczne stosowania żurawin, ale nie ma nawet wykonanych badan klinicznych. W takich chorobach najlepiej pójść do urologa.

  2. ninka8 (Gość)

    Zgadzam sie z tym,poniewaz leczenie jakiś powazniejszych dolegliwości na własna reke nie zawsze jest skuteczne i mozemy liczyc na szybkie wyjście z choroby.

  3. dr. (Gość)

    Wiekszych bzdur nie czytalem ale przecietny kowalski we wszystko uwierzy. Najbardziej rozwaliły mnie kwasy omega 3, rozrzedzają krew ? co za bzdury w takim razie już dawno ktoś by zginąl nieświadomie mieszając to z lekami nlpz czy przeciwzakrzepowymi. To co jest tutaj napisane mija sie z prawdziwym przeznaczeniem sumplementów nikt nimi nigdy nie wyleczy choroby.
    Ten artykuł to jedynie domysły niedouczonej autorki.

  4. rybka (Gość)

    Z tego co czytałam i co sama sprawdziłam suplementy z kwasami omega 3 w pewnym stopniu wpływaja na odpornośc oragnizmu, zwłaszcza przyjmowane regularnie. Dodatkowo wspomagają koncentrację i pamięć. O depresji nie wiedziałam, ale nie miałam z tym styczności i nigdy nikt u mnie stanów depresyjnych nie miał, więc może i ma to jakiś wpływ.

  5. Wanda (Gość)

    Z pewnością kwasy tłuszczowe wpływają na prawidłowy rozwój mózgu, czyli najważniejszego narządu. Z takich bardziej znanych rezultatów badań również na odporność mają wpływ. Ale jest jeszcze szereg innych powodów dla których warto dbać o prawidłowy poziom kwasów omega 3, np. samopoczucie.

  6. Jaśka (Gość)

    I  właśnie dlatego warto dbać o to żeby tych kasów nie zabrakło w naszej diecie. To samo zdrowie, wpływają korzystnie na niemal cały organizm.

  7. Tamara (Gość)

    A jakie kwasy omega podajecie swoim dzieciom?

  8. Lena (Gość)

    Zdecydowanie wolę kupić dziecku syrop cytrynowy z kwasami omega, niż pakować cukierkami z witaminami, w których poza cukrem niewiele można znaleźć. Czytałam, że dobry i niedrogi jest Vitamarin Junior.

  9. Alina (Gość)

    Zawsze trzeba patrzeć na skład, zwłaszcza produktów spozywczych dla dzieci. Syropy są lepiej przyswajalne, więc mniejszym dzieciom warto w takiej formie zaserwować kwasy omega 3.

  10. Zanetta (Gość)

    Dla mniejszych dzieci faktycznie bezpieczniej podac syropek, bo z kapsułkami może być problem. No chyba, że dzieciom nie smakuje, to mozna dac kapsułki bo nie maja smaku a skład jest ten sam.

  11. Kasia (Gość)

    Słówko na temat żelaza. Rzeczywiście dużo lepiej przyswajamy żelazo hemowe niż niehemowe, ale w aptece można dostać preparaty, które takie właśnie hemowe żelazo mają w swoim składzie, więc zwracajmy na to uwagę, żeby takie suplementy wybierać

  12. Monika (Gość)

    Ja przyjmuję Biofer, żeby poprawić moje niedoskonałe wyniki. :) . Ma w swoim składzie żelazo hemowe, a więc to lepiej przyswajalne i nie mam po nim mdłości

  13. Marzanna (Gość)

    Na bezsenność pomaga mi Relana z walerianą

  14. joania (Gość)

    Suplementowałam żelazo przez wiele tygodni, nie dawało żadnych efektów, a mnóstwo działań niepożądanych. Potem za radą farmaceuty przerzuciłam się na biofer, który zawiera żelazo hemowe i okazało się, że jest o wiele lepsze, niż ta forma niehemowa, bardziej popularna.

  15. stokrotka (Gość)

    Ja np żelazo przyjmuję z Chela Ferr Forte i nie muszę się za dużo martwić czy jem takie a nie inne produkty. Dbam o to by jeść zdrowo ale dodatkowo wspomagam się takim suplementem, którego potrzebuję.

  16. Marta 00 (Gość)

    stokrotka też raz dziennie przyjmuję Chela Ferr Forte, brałaś może dwa razy dziennie ?

  17. Aneta24

    Polecam na schudnięcie GreenActiv! Zrzuciłam 8 kg w półtorej miesiąca! :)

  18. Agataa (Gość)

    Ja ufam tylko tym z naturalnych składników! Są moim zdaniem najlepsze i najbardziej bezpieczne dla ogólnego zdrowia. Teraz mam Royal Collagen który zawiera kolagen ze skór ryb morskich, spirulinę, niacynę, kwas hialurnowy, a także skrzyp polny i witaminy A i C

  19. madzielenna (Gość)

    Agataa - a czy te kapsułki z royal Collagen są bezpieczne dla kobiet w ciązy? Bo jestem w drugim symestrze ciązy, chciałabym wzmocnić swoje włosy.

  20. Agataa (Gość)

    Royal Collagen jest tylko z naturalnych składników, więc moim zdaniem jest bezpieczny. Ale oczywiście to twoja decyzja

  21. Kasia (Gość)

    Ja przez długi czas walczyłam z anemia i stosując rożne suplementy żelaza strasznie męczyły mnie efekty uboczne ich stosowania, aż w końcu trafiłam na Chela ferr forte, który szybko się przyswaja, więc w krótkim czasie pozbyłam się anemii i to w dodatku bez efektów ubocznych.

  22. bluszcz

    A ja poza witaminą D w okresie jesienno-zimowym nic nie biorę http://vitispharma.pl/okres-jesienno-zimowy-a-odpowiedni-poziom-witaminy-d-w-org... resztę witamin uzupełnię zdrową dietą, jedyne tej witaminy nie da się o tej porze roku uzupełnić naturalnie.