Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Toksoplazmoza

Jeśli spodziewasz się dziecka lub planujesz ciążę, natychmiast pojawia się problem toksoplazmozy. Ta pasożytnicza choroba przenoszona głównie przez koty stanowi duże zagrożenie dla płodu. Zanim jednak wpadniesz w panikę i zaczniesz szukać domu zastępczego dla swojego futrzaka, dowiedz się całej prawdy o toksoplazmozie.

Źródła zarażenia

Źródłem zarażenia pierwotniakiem Toxoplasma gondii są rzeczywiście koty. W ich odchodach mogą znajdować się formy zakaźne pasożyta, które z wiatrem bądź kurzem przenoszone są do gleby, otwartych zbiorników wody pitnej, na owoce i warzywa.

Człowiek zaraża się w ten sposób rzadko, dochodzi jednak do zakażenia bydła, a to otwiera pasożytowi drogę do naszego układu pokarmowego. Zjedzenie surowego, półsurowego lub wędzonego mięsa chorych zwierząt rzeźnych prowadzi do natychmiastowego zarażenia człowieka.

Po dostaniu się do organizmu człowieka, pasożyty zagnieżdżają się w komórkach ściany jelita, rozwijają się, a następnie rozprzestrzeniają w całym organizmie. Zostają jednak zaatakowane przez nasz układ odpornościowy i bardzo rzadko dochodzi do jakichkolwiek powikłań.

Objawy

Toksoplazmoza najczęściej nie daje zupełnie żadnych objawów i nie wymaga leczenia. W ostrym przebiegu choroby, który występuje bardzo rzadko, mogą występować następujące objawy:

  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bóle głowy,
  • gorączka,
  • nadmierna potliwość,
  • apatia,
  • bóle stawów,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie opon mózgowych.

Toksoplazmoza w ciąży

Toksoplazmoza nie stanowi poważnego zagrożenia dla dorosłego człowieka, może natomiast prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń płodu. Tu istotny jest jednak moment, w którym doszło do zakażenia.

Jeśli kobieta zaraziła się przed zajściem w ciążę, nie ma powodów do obaw. Wytworzone przez organizm przeciwciała chronią płód i obecnie uważa się, że dziecko w żaden sposób nie jest zagrożone. Dbaj jednak o odporność. Odnotowano pojedyncze przypadki przedostania się pasożyta przez łożysko do płodu u osłabionych matek.

Jeśli do zarażenia dochodzi w trakcie ciąży, dziecko jest zagrożone. Nie oznacza to jednak, że musi dojść do zarażenia i nieodwracalnych uszkodzeń płodu.

Ryzyko przeniknięcia pierwotniaka przez łożysko wzrasta wraz z zaawansowaniem ciąży i wynosi:

  • 25 % w I trymestrze,
  • 50 % w II trymestrze,
  • około 65 % w III trymestrze.

Ryzyko toksoplazmozy wrodzonej u płodu jest jednak największe w początkowej fazie ciąży, a potem drastycznie spada. Procentowo przedstawia się to następująco:

  • 75 % w I trymestrze,
  • 50% w II trymestrze,
  • 5% w III trymestrze.

Następstwa toksoplazmozy wrodzonej

Jeśli dochodzi do toksoplazmozy wrodzonej, czyli do zarażenia dziecka, w 30% przypadków stwierdza się:

  • wodogłowie lub małogłowie,
  • zwapnienie śródmózgowia (prowadzące najczęściej do zaburzeń rozwoju umysowego),
  • zapalenie siatkówki (trwałe uszkodzenia wzroku).

Inne możliwe następstwa to:

  • hipotrofia (opóźnienie wzrostu),
  • małopłytkowość (niedobór płytek krwi),
  • zapalenie węzłów chłonnych,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • powiększenie śledziony i wątroby,
  • poronienia lub obumarcie wewnątrzmaciczne (występujące w 8 % przypadków zarażenia w I trymestrze).

W 70% przypadków zarażenia prenatalnego nie występują żadne objawy i choroba nie zostaje rozpoznana. U takich dzieci w późniejszym wieku mogą wystąpić zaburzenia psychiczno-ruchowe oraz zaburzenia wzroku i słuchu.

Zalecenia dla kobiet ciężarnych

  • Dokładnie myj i obieraj warzywa i owoce.
  • Pij wodę i mleko tylko po przegotowaniu.
  • Przed spożyciem przechowuj mięso w zamrażarce (niska temperatura niszczy pierwotniaka.
  • Do krojenia mięsa używaj szklanej deski, którą można wyparzyć.
  • Jedz wyłącznie mięso dobrze ugotowane; unikaj dań z mięs marynowanych, grillowanych lub wędzonych.
  • Wykonując prace ogrodowe, zawsze używaj gumowych rękawic.
  • Unikaj kontaktu z kocimi odchodami, nie pozwalaj kotu wychodzić na zewnątrz i karm go tylko suchym pokarmem.
  • Bezwzględnie wykonaj badania na obecność przeciwciał przed i na początku ciąży.
  • Myj ręce przed każdym posiłkiem.

Diagnostyka i interpretacja wyników

Ocenia się, że w Polsce u ok 50% populacji występują przeciwciała anty toxoplazma gondi. Prawdopodobieństwo, że zetknęłaś się już z tym pasożytem jest więc duże. Przyszłe matki muszą jednak bezwzględnie wykonać badania, które standardowo zlecane są przez ginekologa w momencie potwierdzenia ciąży.

Wyniki badań można interpretować w następujący sposób:

IgG (-), IgM (-)

  • Nie przebyłaś zarażenia, nie masz odporności i w każdej chwili możesz zostać zarażona.

  • Zostanie zlecone badanie kontrolne co 3 miesiące lub częściej.

  • Bezwzględnie stosuj się do zaleceń higienicznych.

  • W tym jedynym przypadku możesz rozważyć znalezienie domu zastępczego dla kota na okres ciąży; możesz też zbadać go, poddanie ewentualnemu leczeniu i zadbać, by nie wychodził z domu.

IgG (+), IgM (-)

  • Miałaś kontakt z pasożytem (prawdopodobnie dawno).

  • Jeśli IgG jest znacznie podwyższone, badanie należy powtórzyć po trzech tygodniach.

  • Jeśli przy powtórnym badaniu wynik nie ulega zmianie, nie wymagasz leczenia ani dalszej kontroli; leczenie zostaje włączone jeśli poziom IgG wzrasta.

IgG (-), IgM (+)

  • Wynik jest niejednoznaczny i badanie należy powtórzyć za trzy tygodnie.

  • Jeżeli wynik pozostaje bez zmian, nie wymagasz leczenia, ale należy wykonać badanie kontrolne po upływie ok 3 miesięcy, bo wciąż możliwe jest zakażenie.

IgG (+), IgM (+)

  • Do zakażenia doszło prawdopodobnie już w czasie trwania ciąży.
  • Jeśli wystepują objawy, rozpoczyna się leczenie.
  • Przy braku objawów powtarza się badanie po 3 tygodniach i decyzję o leczeniu podejmuje na podstawie porównania poziomu przeciwciał.

Leczenie

Nawet jeśli zaraziłaś się toksoplazmozą w czasie ciąży, wczesne wykrycie choroby umożliwia skuteczne leczenie. W tym celu stosuje się kurację antybiotykową spiramycyną, która przyjmowana jest codziennie do końca ciąży.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. ji (Gość)

    W Malborku w laboratorium albo fałszują wyniki w zmowie a Doktorem B, albo nie robią ich rzetelnie, pani z lab zanosi osobiście i dziwne zachowania ginekologa pchnęły mnie aby zrobić badania w innymi laboratorium były całkiem odmienne.

  2. brahs (Gość)

    Choroba inwazyjna, Antropozoonoza.
    Czynnik etiologiczny: Toxoplazma gondi
     Pierwotniak z gromady Sporozoa
     Pasożyt wewnątrzkomórkowy
     Swoistym gospodarzem jest kot. W jelicie zachodzi cykl płciowy i bezpłciowy. Końcowym efektem jest oocysta wydalana z kałem.
     Nieswoistym gospodarzem są inne zwierzęta oraz człowiek, u którego zachodzi tylko cykl bezpłciowyprzez endodiogenię przez co powstają pseudocysty oraz cysty.
    Drogi zakażenia:
    1) Pokarmowa
     Przez oocyty, które stają się zakaźne 2-3 dni po wydaleniu (zawierają 8 sporozoitów) i w korzystnych warunkach mogą przetrwać do 4 miesięcy.
     Przez cysty zawarte w surowym mięsie lub niedostatecznie przetworzonym
    2) Przez łożysko z matki na płód

    Zapobieganie:
    a) Unikanie kontaktu z kotami
    b) Niespożywanie potraw z surowego mięsa, niegotowanego mleka, surowych jaj
    c) Unikanie stosowania immunosupresji u ciężarnych (ryzyko reaktywacji zakażenia)
    Patogeneza toksoplazmozy nabytej:
    1) Po zakażeniu pasożyty dostają się drogami chłonnymi i z krwią do całego organizmu
    2) Parazytemia zaczyna się po około 1-2 tyg i trwa kilkanaście dni
    3) Pasożyty namnażają się w komórkach gospodarza i niszczą je, a następnie wnikają do kolejnych komórek.
    4) Powstają ogniska zapalno-martwicze.
    5) W surowicy narastają swoiste przeciwciała, kiedy osiągają właściwy poziom parazytemia zanika.
    6) W tkankach przez całe życie pozostają cysty – okres utajony zakażenia – powodują one stan alergii (próba Frenkla)
    7) Przeciwciała stopniowo opadają
    8) Objawy kliniczne zależą od umiejscowienia zmian.

    Patogeneza toksoplazmozy wrodzonej:
    1) Do zakażenie płodu może dojść tylko podczas parazytemii u ciężarnej (dominujący pogląd)
    2) Możliwe jest to w zasadzie tylko w przypadku świeżego zakażenia kobiet podczas ciąży
    3) Przebycie toksoplazmozy wcześniej powoduje stan odporności swoistej u kobiety, co zabezpiecza płód przed inwazją
    4) Niektórzy twierdzą że cysty z mięśnia macicy mogą się uaktywnić w ciąży i powodować inwazję płodu (pogląd obecnie nieuznawany)
    Przebieg toksoplazmozy nabytej:
     Okres wylęgania wynosi 2-3 tyg w przypadkach objawowych. Większość inwazji ma przebieg subkliniczny.
    1) Toksoplazmoza ostra:
     Najczęściej zespół zapalenia węzłów chłonnych o łagodnym przebiegu. Dotyczy zwykle węzłów szyjnych, karkowych, rzadziej pachowych i pachwinowych. Objawy towarzyszące: bóle głowy, stawów, wysypki skórne, niewysoka gorączka
     Toksoplazmoza brzuszna dotyczy wątroby, śledziony lub węzłów krezkowych. Objawy towarzyszące: btak łaknienia, chudnięcie, bóle brzucha, wymioty, biegunka, hepatomegalia, czasem żółtaczka, AT miernie w górę
     Rzadko pneumonia, myocarditis, endomertitis, u dzieci meningitis i myeloencephalitis
     Toksoplazmoza rozsiana występuje u osób z immunopatią lub immunosupresją.

    2) Toksoplazmoza przewlekła:
     Zapalenie siatkówki i naczyniówki.
    Nawracające stany gorączkowe, bóle głowy, stawów i kończyny, obrzmienie węzłów chłonnych, hepatosplenomegalia, endometritis, poronienia, encefalopatie i psychozy.
    W toksoplazmozie czynnej obserwuje się we krwi leukopenię z limfocytozą i monocytową i często z eozynofilią.
    W AIDS powoduje zakażenie OUN powodując rozlaną lub martwiczą encefalopatię i zapalenie płuc. Może przebiegać jako guz mózgu.
    Przebieg toksoplazmozy wrodzonej:
     U zakażanego płodu rozwija się ostra choroba z objawami ogólnymi i miejscowymi

    Charakterystyczna triada Sabina-Pinkertona:
    1. Zmiany zapalne i zlepne wyściółki komór mózgu - wodogłowie z makro lub mikrocefalią
    2. Ogniska zapalne i martwicze w mózgu, zwapnienia
    3. Zmiany zapalne w siatkówce – chorioretinitis centralis (wg niektórych źródeł trzecim kryterium jest padaczka)
    Dodatkowo zmiany w narządach miąższowych.
    Ciężkość zmian zależy od okresu zakażeni: I trymestr – poronienie, I trym.
    – wady wrodzone, III trym. – ostra choroba w chwili urodzenia
    Jeśli do zakażenia doszło w późnym okresie ciąży dziecko rodzi się z objawami ostrej choroby.

    Rozpoznanie:
     Odczyn barwny Sabina-Feldmana (utrata barwienia zasadowym błękitem metylenowym pod wpływem p/ciał): narasta - 1-2m-c, padaja, utrzymuje się prze całe życie, miano diagnostyczne >1:1000
     Odczyn immunofluorescencji pośredniej: j/w
     OWD; 1-2m-c, potem szybko staje się ujemny, >1:10
     Odczyn hemaglutynacji pośredniej: 6m-c, >1:256
     Odczyn aglutynacji bezpośredniej: 2-4m-c, >1:256
     ELISA IgM: 1m-c, spadają do 8m-ca; IgG 5-6m-c, opadają powoli; odmiana Remingtona (inaktywacja IgM 2-merkaptoetanalem): niskie miano – świeży okres, miano jak w zwykłym ELISA – przewlekły
     Odczyn skórny Frenkla z toksoplazminą staje się dodatni po 5 miesiącach (dodatni w przewlekłym zakażeniu)
    U kobiety ciężarnej rozpoznanie stawia się na podstawie serokonwersji.

    Monitorowanie:
    IgM ujemna IgG ujemna – może się zakazić, należy badać co 1 miesiąc IgM dodatnia IgG ujemna – wczesne zakażenie – leczyć!! IgM dodatnia IgG dodatnia – stare zakażenie – należy oznaczać dynamikę miana i jeśli wzrasta wdrożyć leczenie.

    Leczenie:
    1. Limphadenitis toxoplasmatica – ustępuje bez leczenia
    2. Inne postaci wymagają intensywnego leczenia:
     Leki działają tylko na trofozoidy, nie na cysty
     Dorośli: Pirymetamina (Daraprim) + Biseptol. Z
    antybiotyków Spiramycyna.
     Dzieci: j/w w odpowiednich dawkach.
     W postaci ocznej czynnej dodatkowo prednizon (Encorton), nieczynnej nie leczy się
     Toksoplazmoza wrodzona – naprzemiennie daraprim z sulfonamidem przez 3tyg i spiromycyna przez 4 tyg - do 1 roku
     Ciężarne: tylko w przypadku bezwzględnej konieczności. Leki można stosować tylko po 20 tyg ciąży.
     Przy stosowaniu w/w leków należy kontrolować morfologię krwi (ryzyko leukopenii i trombocytopenii) – suplementacja kwasu folinowego.