Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Wąglik

Wąglik to ostra choroba zakaźna zwierząt i ludzi, wywołana przez Gram-dodatnią bakterię - laseczkę wąglika, występująca głównie u bydła, koni i owiec.

Do zakażeń ludzkich dochodzi wyłącznie w wyniku kontaktu z chorym zwierzęciem, zwykle droga pokarmową, ale zarodniki mogą również wnikać do organizmu droga oddechową i przez skórę.

W zależności od drogi wniknięcia zarazka, zakażenie wąglikiem może objawiać się śluzowo-krwistą biegunką, bólami brzucha, wymiotami i gorączką (postać jelitowa), dreszczami, napadowym kaszlem z odpluwaniem krwistej plwociny, dusznością i sinicą (postać płucna) lub swędzącą, guzkowatą zmianą skórną, wypełnioną ciemnym płynem i przekształcającą się w czarny strup okolony naciekiem (postać skórna).

Leczenie wąglika u ludzi wymaga agresywnej antybiotykoterapii. Śmiertelność w przypadku pełnoobjawowej postaci płucnej i jelitowej sięga blisko 100%.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. szczepan (Gość)

    Wąglik jest chorobą zwierząt roślinożernych, rzadko mięsożernych.
    Człowiek zaraża się przez kontakt z chorymi zwierzętami lub surowcem od nich pochodzącym.
    Czynnik etiologiczny: Bacillus anthracis – Gram-dodatnia, tlenowa, zarodkująca laseczka. Zarodniki giną po 10 minutach gotowania, w stanie wysuszonym mogą przetrwać nawet 30-40 lat. Zakażenia ludzi mają głównie charakter zawodowy.
    Czynniki zjadliwości: otoczka chroniąca przed fagocytozą oraz toksyna
    Toksyna wąglikowa ma charakter egzotoksyny i produkowana jest głównie przez młode formy laseczki. Składa się z 3 komponentów:
     Czynnik 1 – obrzękowy (EF – oedema factor)
     Czynnik 2 – antygen ochronny (PA – protective antygen)
     Czynnik 3 – letalny (LF – lethal factor) PA pełni funkcję receptorową dla pozostałych. EF pełni funkcję cyklazy adenylowej kalmodulino-zależnej – powoduje powstawanie obrzęku i zahamowanie funkcji leukocytów wielojądrzastych. LF powoduje śmierć komórki
    Wąglik występuje na całym świecie, w Europie zachorowania są rzadsze.
    Zwierzęta chorują prawie wyłącznie na postać jelitową wąglika.
    Zapobieganie chorobie to przede wszystkim zwalczanie jej u zwierząt i dokładne badanie surowców pochodzenia zwierzęcego.
    U osób szczególnie narażonych można stosować szczepionkę. Szczepionkę stosuje się też u zwierząt na terenie endemicznym.
    Człowiek chory na wąglika podlega obowiązkowej hospitalizacji. Osoby z kontaktu poddaje się 7-dniowej kwarantannie.
    W Polsce wąglik zdarza się sporadycznie.

    Przebieg kliniczny:
    A. Postać skórna – występuje w 2 odmianach
    a) Czarna krosta (właściwie: krosta złośliwa – postula maligna):
     Okres wylęgania wynosi od kilku godzin do 10 dni
     W miejscu wniknięcia pojawia się lekko swędząca grudka, która przechodzi w pęcherzyk wypełniony żółtawym lub brunatnym płynem
     Po pęknięciu, urazie lub przyschnięciu po 3-4 dniach powstaje czarna krosta – płaski, okrągły, suchy, czarny strup otoczony wianuszkiem poronnych pęcherzyków, które przysychając powiększają strup.
    Podłoże jest obrzmiałe i nacieczone. Bardzo charakterystyczne że naciek jest bardzo twardy i niebolesny
     Czasem może dołączyć się zapalenie naczyń i regionalnych węzłów chłonnych z bolesnością i objawami ogólnymi tj. gorączka, dreszcze, bóle głowy i brak łaknienia.
    b) Obrzęk złośliwy
     Rzadsza postać wąglika skóry
     Rozwija się w szczególności w miejscach wniknięcia na twarzy, zwłaszcza na granicy skóry i błony śluzowej
     Dookoła miejsca wniknięcia tworzy się miękki, blady obrzęk. Skóra barwy fioletowej.
     Mogą wystąpić pęcherzyki wypełnione złocistocytrynowym płynem.
     Strup nie powstaje
     Stan chorego zwykle cięższy
     Może rozwinąć się posocznica.

    B. Postać płucna.
     Rozpoczyna się zazwyczaj wstrząsającym dreszczem i gorączką
     1-6 dzień rzekomo grypowe odoskrzelowe zapalenie płuc
     Męczący kaszel z odkrztuszaniem krwisto-pienistej wydzieliny
     Powstaje obraz ciężkiego zapalenia płuc z niewydolnością oddechową, zapaścią, obrzękiem, płynem w opłucnej
     Cechą charakterystyczną jest brak nacieków zapalnych w miąższu płucnym
     Rozwija się ciężka posocznica
     Chorzy zwykle giną w 3-4 dniu choroby

    C. Postać jelitowa
     Rzadka u ludzi
     Powstaje w skutek spożycia skażonego surowego mięsa lub mleka.
     Szybko przyjmuje postać posocznicy z objawami ze strony p.pok: nudności, wymioty, wzdęcia, krwista biegunka, zapaść
     Większość chorych ginie w przeciągu kilku dni.

    Powikłania:
    Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wylewy krwawe w nadnerczach o OUN, zakrzepy, ropnie wątroby.
    Zapobieganie:
    Szczepionka acellularna (w Polsce niedostępna), antybiotyki.

    Rozpoznanie:
    a. Posiew materiału (zeskrobina strupa, kał, krew)
    b. Metoda PCR
    c. Może wystąpić leukocytoza (w ciężkim przebiegu wielojądrzasta)
    Profilaktyka przedekspozycyjna dotyczy osób o zwiększonym ryzyku.
    Profilaktyka poekspozycyja:
    Dorośli i dzieci do 60 dni ciprofloksacyna lub doksycyklina,
    Profilaktyka swoista:
    Szczepionka żywa atentowana,
    Zawiesina żywych przetrwalników
    Szczepionka nieżywa