Rozmiar tekstu: pomniejsz tekst resetuj tekst powiększ tekst drukuj

Zatrucie pokarmowe

Zatrucie pokarmowe to stan zapalny przewodu pokarmowego wynikający ze spożycia pokarmu lub przyjęcia płynów zawierających substancje chorobotwórcze i objawiający się ostrym nieżytem żołądkowo-jelitowym.

Najczęstszymi przyczynami zatruć pokarmowych są bakterie (głównie Campylobacter jejuni, Salmonella i Escherichia coli O157:H7), ale również bakteryjne endotoksyny, wirusy, grzyby i pasożyty.

Większość zachorowań wiąże się z nieodpowiednim przygotowaniem jedzenia i zaniedbaniami w zakresie higieny osobistej: gotowaniem zbyt krótko lub w zbyt niskiej temperaturze, spożywaniem niemytych warzyw i owoców oraz nieświeżych pokarmów, źle zakonserwowanych domowych przetworów,nieodpowiednim przechowywaniem żywności.

Do zatruć pokarmowych najczęściej dochodzi latem (drobnoustroje mnożą się w wysokich temperaturach), zwłaszcza w sezonie urlopowym, gdy częściej jemy poza domem, a zmiany klimatu i długie godziny spędzone w podróży dodatkowo obciążają układ odpornościowy.

Objawy zatrucia pokarmowego

Objawy mogą mieć różne nasilenie i utrzymywać się nawet do kilku dni. Najczęściej są to:

  • silny, skurczowy ból brzucha,
  • słyszalne kruczenia jelit,
  • brak apetytu,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • czasami gorączka i dreszcze

Chcąc uniknąć zatruć pokarmowych, powinno się przestrzegać zdroworozsądkowych zasad higieny:

  • myć ręce przed i po przyrządzeniu posiłku;
  • podgrzewać potrawy do temperatury powyżej 65 st.C;
  • posiłki spożywać bezpośrednio po przygotowaniu;
  • żywność przechowywać w niskiej temperaturze;
  • nie dopuszczać do rozmrożenia i ponownego zamrożenia produktów;
  • w lodówce wyznaczyć specjalne miejsce do przechowywania surowych mięs, ryb i jaj, tak by nie stykały się z innymi produktami;
  • jaja przed spożyciem zawsze myć ciepłą wodą i poddawać obróbce termicznej,
  • w kuchni używać plastikowych desek do krojenia, (drewniane są siedliskiem bakterii);
  • nie spożywać potraw niedogotowanych, niedopieczonych;
  • latem nie spożywać surowych jaj, tatara, sałatek z majonezem domowej roboty;
  • nie pić nieprzegotowanej wody z kranu lub studni;
  • mięso kupować w sklepie lub bezpośrednio od rzeźnika;
  • w barach i restauracjach zwracać uwagę na zapach, higienę i wygląd personelu.

Postępowanie

Podstawą w przypadku wymiotów i biegunki jest obfite nawadnianie, najlepiej łagodnymi nektarami lub wodą z odrobiną cukru i lekkostrawna dieta (zupa z marchwi, kleiki,ewentualnie banany, sucharki, jajko na miękko) z bezwzględnym zakazem spożywania ostrych przypraw, tłustych mięs i mleka.

Spora cześć zatruć mija samoistnie, ale jeśli objawy nasilają się, w stolcu pojawia się krew, silne wymioty uniemożliwiają spożywanie płynów, a biegunka prowadzi do skrajnego osłabienia, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Komentarze
Dodaj komentarz

Odpowiadasz jako: Gość

  1. marlena (Gość)

    Jesli chodzi o biegunkę to u nas takim dobrym sprzymierzeńcem w skutecznej walcze z ta przypadłościa jest probiotyk enterol.
    Zawsze skutecznie hamuje ostra biegunke czy to poantybiotykowa czy w czasie biegunki podróżnych.

  2. jula (Gość)

    Są to zatrucia o charakterze ostrego nieżytu pokarmowego po krótkim okresie wylęgania, wskutek spożycia pokarmu zawierającego pewne gatunki bakterii lub substancje toksyczne wytwarzane przez bakterie.

    Podział:
    1) Toksyczne – zatrucie wywołane przez substancję tox. znajdującą się w pokarmie, a wytworzoną przez bakterie.
    a) Gronkowcowe
    b) Jadem kiełbasianym
    2) Zakaźne – wskutek spożycia pokarmu zawierającego bakterie, które spożyte przez człowieka rozmnażają się w p.pok dając objawy zatrucia „choroby szerzące się przez żywność i wodę”
    Zatrucia toksyczne
     Głównym źródłem jest człowiek ze zmianami na skórze, nosiciel gronkowca
     Znane też są przypadki przenoszenia ze zmian zapalnych z wymion krów
     Niektóre szczepy gronkowca (złocisty, biały) mają zdolność wytwarzania swoistego jadu działającego swoiście na p.pok człowieka – enterotoksyna gronkowcowa – powstaje głównie gdy gronkowiec wzrasta na podłożu ze skrobią, cukrem (ciasta, lody, kremy) rzadziej mleko, mięso
     Enterotoksyna ma charakter egzotoksyny – tworzona jest poza organizmem człowieka, jest ciepłostała – nie ulega rozpadowi w ciągu 30 min gotowania

    Klinicznie:
     B.krótki okres wylęgania (1-6h) = najkrótszy ze znanych zatruć
     B.burzliwy przebieg, ostry początek
    Bóle brzucha (zwłaszcza nadbrzusza)
    Wymioty
    Często biegunka
     Bardzo szybka utrata wody i elektrolitów – zaburzenia krążenia obwodowego – wstrząs
     Nieznaczna gorączka, czasem wysoka
     Przebieg krótki
    o Wymioty usuwają toksynę
    o Po kilkunastu godzinach objawy ustępują

    Rozpoznanie:
     Okres wylęgania
     Przewaga wymiotów na biegunką
     Teoretycznie można wykryć toksynę gronkowcową we krwi, ale praktycznie jest to trudne i nie ma sensu

    Leczenie:
     Podstawowe uzupełnianie wody i elektrolitów
     Głodówka, potem dieta lekkostrawna
     Fenactil (p/wymiotnie)
     No-Spa i.m. gdy silne bóle brzucha, Vegentalgin
     W przypadku braku wymiotów i nasilonej biegunki Reasec (difenoksylat 1-2tabl 3x), Imodium (loperamid 3x4mg)
     Brak leczenia przyczynowego

    Zatrucia zakaźne
     Typowy przykład: Salmonellozy
     O każdej porze roku, wszędzie; w Polsce głównie lato i wczesna jesień
     Potrzeba 105-109 drobnoustrojów do wywołania zatrucia, mogą być pojedyncze, rodzinne, masowe
     Istnieje ponad 1000 odmian Salmonella, w Polsce głównie: S. typhimurium, S. entritidis, S. agona, S. Dublin, S. Newport, S. choleraesuis, S. Heidelberg
     Rezerwuarem są zwierzęta domowe i dzikie (krowy, świnie, drób, myszy, szczury)
     Źródłem może być każdy produkt zwierzęcy: mięso i przetwory (na każdym etapie od rzeźni do kuchni) -> kontakt z mięsem zakażonym – nosiciel (bakterie wydalane z kałem); „choroba brudnych rąk” ; odchody myszy, szczurów, muchy
     Warunki sprzyjające namnażaniu:
    Rozdrobnione produkty (sałaty, majonez, mięso mielone)
    Gotowanie czy pieczenie nie zawsze zabija (np. blok mięsa)

    Patogeneza
    o Ciężkość zależy od a) wielkości dawki, b) zjadliwości, c) osobniczej wrażliwości ustroju
    o Zakażenie drogą pokarmową:
    Podrażnienie, stan zapalny błony śluzowej żołądka i jelit > rozszerzenie naczyń krwionośnych ściany jelit
    > wzrost przepuszczalności > ucieczka wody do światła jelita > biegunka, wymioty > gdy nadmierne
    szybkie odwodnienie > spadek objętości krwi > niewydolność krążenia > spadek RR > niedokrwienie nerek > oliguria > wzrost mocznika i związków azotowych we krwi
    o W normalnych warunkach nie powinno dochodzić do przekroczenia bariery chłonnej i rozsiewu. Czasem w wyniku
    rozsiewu dochodzi do lokalizacji narządowa, zwłaszcza gdy występuje: ciężka nieuregulowana cukrzyca, nowotwory, stan po chemioterapii

    Klinika:
     Nagły początek z gorączką i dreszczami
     Okres wylęgania to zwykle 12-36h (więcej niż 8-12h)
     W postaci klasycznej żołądkowo-jelitowej głównym objawem jest intensywna biegunka kałowa (10-15 wypróżnień na dobę), stolce są wodniste, zielonkawe, cuchnące z domieszką śluzu i krwi
     Występują rozlane tępe bóle brzucha, nudności, wymioty
     Zawsze gorączka (38⁰C lub wyżej)
     Dodatkowe objawy: obłożenie języka, kurcze mięśnie (przemiana mleczanu), spadek RR
     Objawy stopniowo ustępują, czasem bez leczenia

    Postać czerwonkowata
     Stolec z domieszką krwi i śluzu
     Silne bóle brzucha, nawet kolkowe
     Brak bolesnych parć na stolec w przeciwieństwie do czerwonki bakteryjnej
    Postać cholerowata
    o Burzliwe objawy
    o Znaczne, b.szybkie odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe i krążeniowe

    Postać durowata
     Pałeczki salmonella obecne we krwi
     Podobny początek do postaci klasycznej
     Wysoka gorączka minimum 7-10 dni
     Silne bóle głowy, złe samopoczucie
     Powiększenie śledziony
     Powolne zdrowienie
     Możliwe nosicielstwo (kałowe, rzadziej żółciowe)
     Późne następstwa w postaci: zapalenia kości, ropni narządowych

    Rozpoznanie:
     Wywiad epidemiologiczny
     Charakterystyczny okres wylęgania
     Burzliwe objawy, gorączka
     Potwierdzenie: posiew kału w kierunku SS (posiew krwi wpostaci durowatej)

    Leczenie:
     Uzupełnienie wody i elektrolitów (PWE, sól fizjologiczna, potas, magnez, dekstran w przypadku wstrząsu)
     Głodówka, potem płyny niesłodzone, kleik, dieta lekkostrawna
     Gdy silne: p/wymiotne (Fenactil, Hydroxyzyna i.m.)
     Bóle brzucha: papaweryna 0,02/0,04mg i.m.
     Nie stosować antybiotyków (wydłużają czas wydalania pałeczek z kałem)
     Nifuroksazyd 4x200mg; Furazolidon przez 5-7 dni
     Chinolony w ciężkim stanie, colistin i.v.; p.o. tylko gdy niewymiotuje > lepszy efekt
     Lakcid – zapobiega nosicielstwu
     Nosicielstwo leczymy chinolonami, neomycyną

  3. Vittoria (Gość)

    Wpisz Twf3j komentarz Możesz używać tych tagf3w i atbyurtf3w HTML: Powiadom mnie o kolejnych komentarzach przez email. Powiadom mnie o nowych wpisach przez email.